VIDEO: Diễn Văn Của Tiến sĩ Eric Patterson Nhân Ngày Nhân Quyền Cho Việt Nam 2026
Phát Biểu Nhân Ngày Nhân Quyền Cho Việt Nam
Diễn giả: Tiến sĩ Eric Patterson
Chủ tịch kiêm Giám đốc Điều hành của Quỹ Tưởng niệm Nạn nhân của Chủ nghĩa Cộng sản tại Washington, D.C.
Cảm ơn. Xin cảm ơn.
Thật là một niềm vinh hạnh khi được có mặt tại đây cùng quý vị để tưởng niệm Ngày Nhân Quyền Cho Việt Nam lần thứ 32. Tại Tổ Chức Tưởng Niệm Nạn Nhân Cộng Sản, sứ mạng của chúng tôi là giáo dục mọi thế hệ về hệ tư tưởng, lịch sử và di sản khủng khiếp của chủ nghĩa cộng sản. Điều thú vị là, ngay khi ngày này được ban hành thành luật vào năm 1994, tổ chức phi lợi nhuận của chúng tôi cũng được thành lập vào mùa xuân năm 1994—chúng ta cùng chia sẻ một ngày sinh nhật.
Tôi được yêu cầu trả lời câu hỏi: Việc thiếu vắng những cuộc bầu cử tự do tại quốc nội đã thúc đẩy nhu cầu của chế độ trong việc dập tắt các tiếng nói đối lập chính trị ở hải ngoại như thế nào? Và chúng ta hãy cùng xác định rõ ba điều:
- Thứ nhất, mặc dù mang danh xưng là một nước cộng hòa, Việt Nam hoàn toàn không phải là một quốc gia dân chủ cộng hòa.
- Thứ hai, đó không phải là một nền kinh tế tư bản thị trường tự do. Và khi chúng ta bước vào phần Vấn Đáp cùng phần thảo luận, tôi cho rằng đòn bẩy kinh tế thực sự là một thứ vũ khí khổng lồ mà Hoa Kỳ đang sở hữu nhưng lại chưa sử dụng một cách hữu hiệu.
- Và thứ ba, cộng sản Việt Nam không hề ôn hòa. Đó là một nhà nước bạo lực và hiếu chiến, cả ở quốc nội lẫn hải ngoại.
Vậy, để tôi nói rõ hơn về mối tương quan giữa sự đàn áp xuyên quốc gia và các cuộc bầu cử. Bầu cử cung cấp một khoảnh khắc hiếm hoi và trọng đại để công khai kiểm chứng luận điệu cho rằng một quốc gia đang chăm lo cho người dân của mình, rằng đó là một nền dân chủ. Hầu hết người dân Hoa Kỳ sẽ kinh ngạc khi biết rằng vừa có một cuộc “bầu cử” ở Việt Nam vào tuần trước. Biến cố này hầu như không được loan tin trên bất kỳ tờ báo nào của Hoa Kỳ. Nếu quý vị tìm kiếm trực tuyến, thực sự rất khó để tìm thấy tin tức ngoại trừ từ các cơ quan truyền thông của nhà cầm quyền. Vì vậy, chúng ta hãy nhìn lướt qua về quy trình, bối cảnh, và tính chính danh.
Bầu cử làm được những gì? Vâng, trước tiên, thông qua chính quy trình của nó, bầu cử đặt ra những vấn đề về sự tham gia, quyền công dân, sự cạnh tranh, sự luân chuyển của giới tinh hoa, quá trình chuyển giao quyền lực, và quyền của phe thiểu số. Và chế độ cai trị tại Việt Nam đã thất bại, cuộc bầu cử tuần trước đã thất bại trên tất cả các phương diện đó. Thứ hai, bầu cử quan trọng về mặt bối cảnh. Bầu cử không chỉ dấy lên các vấn đề về quy trình mà còn về sự minh bạch, về tự do báo chí, quyền hội họp, về sự cạnh tranh, về sự tranh luận giữa các luồng dư luận khác nhau, và về những tầm nhìn cạnh tranh cho tương lai đất nước. Tất cả những điều này đều bị bóp nghẹt tại Việt Nam ngày nay. Cuộc bầu cử tuần trước đã thất bại về mặt bối cảnh. Và điểm thứ ba, bầu cử là thước đo của tính chính danh, chứ không phải thứ chính danh giả tạo có được bằng cách ép buộc toàn dân đi bầu để đạt một kết quả đã được dàn xếp từ trước, mà đó là tính chính danh của một chính quyền và các chính sách của nó qua một cuộc khảo nghiệm—bầu cử chính là cuộc khảo nghiệm tính chính danh về đường lối của quốc gia. Vậy nên dĩ nhiên, cuộc bầu cử tuần trước đã hoàn toàn thất bại trên mọi phương diện này.
Khi một hệ thống chính trị mang bản chất đàn áp và tham nhũng ở quốc nội, áp lực đó buộc phải xả ra ở nơi khác. Phải có những nhân chứng ở những nơi khác. Và đó là lý do vì sao bạo quyền Việt Nam lại thực thi sự đàn áp xuyên quốc gia ở hải ngoại.
Chúng thực hiện điều đó bằng cách nào? Chúng ta đã nói sơ qua về điều này: qua sự cưỡng ép, qua sự đe dọa, qua những vụ bắt cóc, qua những lời hăm dọa và sách nhiễu, qua sự chèn ép, và qua những nỗ lực cưỡng bách hồi hương các nhà bất đồng chính kiến và người tìm tị nạn về lại trong nước. Lý do chúng thực thi sự đàn áp xuyên quốc gia, lý do có sự gia tăng của vấn nạn này trong bốn năm qua, chính là vì những tiếng nói bên ngoài Việt Nam—những tiếng nói mà chúng ta đang thấy trong khán tọa này và trên hội luận hôm nay—bởi vì ở bên ngoài đất nước, đó là những nhân chứng khả dĩ duy nhất để nói lên sự thật về bạo quyền ngày nay.
Vâng, tôi mong rằng chúng ta sẽ có dịp để bàn sâu hơn về những gì có thể làm. Nhưng cho phép tôi nhắc lại ba sự kiện kinh tế:
- Thứ nhất, sáu trong số 10 quốc gia hàng đầu tham gia vào nền kinh tế Việt Nam là những đồng minh thân cận nhất của chúng ta. Và bản thân nước Mỹ có sức mua gấp đôi Trung Cộng khi nói đến Việt Nam. Gấp đôi. Nhưng cả những người bạn thân thiết như Nhật Bản, Nam Hàn, Vương Quốc Anh, và Hòa Lan đều nằm trong top 10. Chúng ta có rất nhiều lợi thế kinh tế nhưng lại đang bỏ ngỏ.
- Thứ hai, lên đến 5% mỗi năm, và trước đây từng lên đến 15% nền kinh tế của Việt Nam, bắt nguồn từ kiều hối. Chúng ta đang chống đỡ nền kinh tế của chúng bằng dòng kiều hối từ hải ngoại. Đáng lẽ ra từ lâu chúng ta phải suy nghĩ về việc chấm dứt hoặc thay đổi việc làm đó.
- Và thứ ba, rõ ràng đây không phải là một quốc gia có thị trường tự do, bởi vì phần lớn sự tăng trưởng kinh tế của nó đạt được thông qua vi phạm bản quyền trên mạng, qua sự theo dõi giám sát, qua hàng giả, và qua sự đánh cắp sở hữu trí tuệ. Thay vì tưởng thưởng cho những hành vi đó, chúng ta cần phải cứng rắn hơn nhiều trong việc truy tố các hành động này và không trao quy chế ưu đãi cho chế độ đó.
Vâng, để tôn vinh ngày trọng đại này, xin cảm ơn quý vị đã cho phép Tổ Chức Tưởng Niệm Nạn Nhân Cộng Sản chúng tôi hiện diện tại đây hôm nay. Và cho phép tôi giản dị gửi lời mời đến tất cả quý vị, vì nhiều người trong quý vị từ xa đến: Viện bảo tàng sẽ mở cửa suốt buổi chiều hôm nay. Sau sự kiện này, xin mời quý vị đến thăm chúng tôi tại Quảng trường McPherson ở Viện Bảo Tàng Nạn Nhân Cộng Sản. Xin chân thành cảm ơn quý vị.
Phần Vấn Đáp
Điều Hợp Viên: Các quốc gia tự do dân chủ có thể phối hợp tốt hơn như thế nào để buộc bạo quyền Việt Nam phải chịu trách nhiệm về những thất bại của họ trong việc tổ chức các cuộc bầu cử tự do và công bằng? Vâng, tôi biết đây là một câu hỏi dài, nhưng ông chỉ có ba phút.
Tiến sĩ Patterson: Vâng, tôi sẽ nói hai điều. Ý tôi là, một lãnh vực mà chúng ta thực sự đã có sự phối hợp rất tốt trong thập niên qua, được dẫn dắt bởi Đại Sứ Sam Brownback hơn bất kỳ ai khác, đó là mặt trận tự do tôn giáo quốc tế. Điều đó nhằm thiết lập những thể chế tồn tại lâu dài hơn bất kỳ một nhiệm kỳ hành pháp nào, chẳng hạn như Hội Nghị Cấp Bộ Trưởng Thúc Đẩy Tự Do Tôn Giáo quy tụ các nguyên thủ chính phủ; và Hội Nghị Thượng Đỉnh Tự Do Tôn Giáo Quốc Tế. Tiến sĩ Thắng đã tham gia rất nhiều vào khía cạnh giáo dục của chương trình đó và một số sáng kiến khác nữa. Vì vậy, tự do tôn giáo thường là một quyền con người bị lãng quên vì nhiều lý do. Trong thập niên qua, thực sự chúng ta đã thấy nhiều báo cáo hơn, một Ủy Hội Hoa Kỳ về Tự Do Tôn Giáo Quốc Tế (USCIRF) rất năng nổ, và một văn phòng tự do tôn giáo quốc tế đầy nhiệt huyết tại Bộ Ngoại Giao. Một trong những thành quả là, trước đây khoảng tám năm, chúng ta không hề có một cơ chế nào thực sự mang tính phối hợp quốc tế xoay quanh vấn đề đặc thù đó.
Như tôi đã trình bày ban nãy, đòn bẩy lớn nhất nằm ở mặt trận kinh tế, và các quốc gia bạn bè thân thiết của chúng ta như Hòa Lan, Vương Quốc Anh, Nam Hàn, Nhật Bản cùng với Hoa Kỳ, chúng ta là sáu đối tác thương mại lớn nhất của Nam Hàn (ghi chú: diễn giả nói nhịu, ý là Việt Nam). Do đó, bằng cách kết hợp những lập luận kinh tế như quý vị đã nói, ý tôi là, nó gây tổn hại đến lợi ích kinh tế của chúng ta khi sức lao động nô lệ ép giá cả xuống thấp và điều đó sai trái về mặt đạo đức. Vậy nên, những điều mà Tiến sĩ Thắng và những người khác đã chia sẻ, thực sự chúng ta nắm trong tay một sức mạnh đòn bẩy kinh tế khổng lồ nếu các chính phủ Tây Phương chịu phối hợp để sử dụng. Đó là phương cách hữu hiệu nhất của chúng ta. Tôi cho rằng trong trường hợp của Việt Nam, đó là việc liên tục làm áp lực, đẩy họ, ép họ tiến tới một sự chuyển đổi dân chủ.
Điều Hợp Viên: Câu hỏi cuối cùng đi thẳng vào trọng tâm của sự kiện này. Có người muốn biết, đến khi nào chúng ta mới có nhân quyền tại Việt Nam? Xin mời bất kỳ vị nào trong bốn diễn giả trả lời.
Tiến sĩ Patterson: Đầu tiên, tôi chỉ muốn nói là, Amen. Thứ hai, tôi rất hy vọng rằng khi chúng ta đến lễ kỷ niệm lần thứ 40 của sự kiện này, và có thể là lần thứ 37, thì Cuba đã sụp đổ, Venezuela đã thay đổi, và Việt Nam cũng đã thay đổi. Tôi có một trăn trở dành riêng cho khán tọa này, đó là tôi không tin chắc rằng con cháu của quý vị đã hoàn toàn tin tưởng vào những gì chúng ta đang bàn luận tại đây. Và vì vậy, tôi nghĩ một thách thức to lớn đối với cộng đồng người Việt hải ngoại là, tại sao chúng ta không thấy giới trẻ và thanh niên Mỹ gốc Việt đứng ở hàng đầu của phong trào này thay vì không hề tham gia gì cả? Và do đó tôi chỉ muốn thúc giục tất cả chúng ta, bản thân tôi, và mọi người, rằng đang có một lực lượng vắng bóng trên tuyến đầu của công cuộc vận động này theo thiển ý của tôi. Tôi rất mong là mình đã nhận định sai. Đang có một nhóm bị thiếu vắng và bằng cách nào đó, chúng ta phải làm tốt hơn công việc thu hút giới trẻ gốc Việt ở Mỹ, giới trẻ gốc Việt ở Pháp, giới trẻ gốc Việt ở khắp mọi nơi, bước lên tuyến đầu của cuộc chiến đấu nhằm cứu nguy cho đất nước của họ.
Lời Đúc Kết
Điều Hợp Viên: Tiếp theo, tôi xin trân trọng kính mời Tiến sĩ Patterson phát biểu một phút đúc kết.
Tiến sĩ Patterson: Tôi chỉ xin nhắc lại rằng năm ngoái tôi có mặt tại Houston. Tôi vô cùng hãnh diện khi đồng hương tại Houston, cộng đồng người Việt tại Houston, đã ngăn chặn đứng chiến dịch mị dân (charm offensive) của nhà nước Việt Nam khi họ định tổ chức một hội chợ triển lãm lớn nhằm tuyên truyền với thế giới về sự tuyệt vời của hệ thống cộng sản. Và tôi chỉ muốn nói đơn giản rằng, bên cạnh sự đàn áp xuyên quốc gia, còn có những chiến dịch mị dân mua chuộc diễn ra không ngừng nghỉ. Và tôi cho rằng Việt Nam đã học được ngón đòn này từ Bắc Kinh. Do đó, không chỉ là những sự việc tồi tệ, mà còn là những lời hứa hẹn hão huyền về sự phát triển kinh tế, về sự đoàn kết xã hội và vân vân, mà thực chất thường chỉ thuần túy xoay quanh lợi nhuận, nguồn nhân công giá rẻ và những thứ tương tự. Chúng ta phải đấu tranh chống lại các chiến dịch mị dân này, song song với việc chống lại sự đàn áp xuyên quốc gia. Và tôi xin bày tỏ sự vinh danh tới những quý vị nào đã dũng cảm vạch trần những lời dối trá của các chiến dịch mị dân này.
Tiến sĩ Eric Patterson
(Ngày Nhân Quyền Cho Việt Nam 11/05/2026)
Tiến sĩ Eric Patterson là Chủ tịch kiêm Giám đốc Điều hành của Quỹ Tưởng niệm Nạn nhân của Chủ nghĩa Cộng sản tại Washington, D.C., đồng thời là một học giả lưu động và cựu khoa trưởng của Trường Chính phủ Robertson thuộc Đại học Regent. Chuyên môn của ông, được bồi đắp trong khoảng thời gian làm việc tại Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ và trong quân đội, là về tư tưởng chiến tranh chính nghĩa, mối liên kết giữa tôn giáo và an ninh quốc gia, và Chủ nghĩa Hiện thực Cơ đốc giáo. Ông là tác giả hoặc biên tập viên của 22 cuốn sách, bao gồm Just American Wars, Politics in a Religious World, và Ending Wars Well.
