Quốc hội Úc cần thông tin về nước khác can thiệp và đàn áp xuyên quốc gia
Hải Di Nguyễn
Quốc hội Úc đang kêu gọi mọi người cung cấp thông tin về tình trạng chính phủ nước khác can thiệp và đàn áp xuyên quốc gia. Hạn chót ngày 19/10/2026 (chưa tới 3 tuần nữa).
Đây là cơ hội cho cộng đồng người Việt ở Úc vạch trần Nghị quyết 23 và các hành vi đàn áp xuyên quốc gia của chính quyền Việt Nam.
Thế nào là đàn áp xuyên quốc gia?
Ngày 23/9 vừa qua, LHQ đã đưa ra một tuyên bố chung về đàn áp xuyên quốc gia, định nghĩa đó là các biện pháp “nhằm bịt miệng, răn đe, trừng phạt, cưỡng ép, kiểm soát, hoặc gây hại theo bất kỳ hình thức nào với các cá nhân, nhóm, và cộng đồng ở nước ngoài vì quan điểm, niềm tin, bản sắc, hoặc hành động trên thực tế hay bị qua kết, bao gồm việc bất đồng chính kiến, hoặc thực thi, bảo vệ, hay vận động cho quyền con người, các quyền tự do cơ bản, dân chủ, và pháp quyền.”
Đàn áp xuyên quốc gia có thể là theo dõi, sách nhiễu; đe dọa trực tiếp hoặc đe dọa gia đình ở Việt Nam; ép hồi hương (như với cộng đồng người Việt tỵ nạn ở Thái Lan); hành hung, tra tấn; bắt cóc (cưỡng bức mất tích) hoặc ghép tội, xử phiến diện, và ép dẫn độ (như trường hợp Y Quynh Bdap ở Thái Lan); hủy passport (như trường hợp Lê Chí Thành ở Thái Lan); v.v.
LHQ cũng nói, trong thời đại internet và AI, đàn áp xuyên quốc gia cũng đang ngày càng “số hóa”: đe dọa, sách nhiễu trên mạng; bôi nhọ, phát tán thông tin sai lệch trên mạng xã hội; tiết lộ thông tin cá nhân (doxxing), như địa chỉ nhà; tấn công mạng bằng phần mềm gián điệp (spyware), mã độc (malware), hoặc tấn công giả mạo để ăn cắp thông tin (phishing); gây gián đoạn internet; tấn công từ chối dịch vụ (DDoS); v.v. Các vụ report giả, report hàng loạt nhằm đóng các trang Facebook, theo tôi, cũng là đàn áp xuyên quốc gia.
Cấm nhập cảnh cũng là đàn áp xuyên quốc gia
Điều 12 của Công ước Quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị (International Covenant on Civil and Political Rights) có nói “Không ai bị tước đoạt một cách tuỳ tiện quyền được trở về nước mình.”
Nhà nước Việt Nam đã ký công ước này, và đó là bản dịch đăng trên Thư viện Pháp luật.
LHQ nói “Chặn quyền tự do đi lại, như tùy tiện từ chối cung cấp dịch vụ lãnh sự hoặc gia hạn hộ chiếu, tước quốc tịch, hoặc không cho nhập cảnh trở lại quốc gia gốc” cũng là đàn áp xuyên quốc gia.
Một ví dụ ngay tại Úc là nhà phê bình Nguyễn Hưng Quốc, trước đây là giáo sư về văn hóa, văn học Việt Nam tại Đại học Victoria ở Melbourne. Ông Nguyễn Hưng Quốc là người bất đồng chính kiến, từng có blog trên VOA – Tiếng Việt, và đã xuất bản nhiều cuốn sách (trong đó có cuốn Văn học Việt Nam dưới chế độ cộng sản).
Theo cuốn Sống và viết ở hải ngoại, năm 2005, ông dùng visa về Việt Nam cùng 11 sinh viên Úc, nhưng bị chặn ở phi trường Tân Sơn Nhất, tách khỏi đám sinh viên để chất vấn, và bị cấm nhập cảnh theo lệnh của Bộ Công an. Không lý do. Ông phải bay về lại Úc, để lại đám sinh viên lơ ngơ ở xứ lạ.
Năm 2009, được mời dự hội nghị ở Việt Nam, ông Nguyễn Hưng Quốc thử làm đơn xin visa, nghĩ lần này sẽ bị từ chối, nhưng được cấp visa. Ông bay về, và bị chặn ở phi trường Nội Bài. Cũng không lý do. Nhân viên chỉ nói “Nhà nước không hoan nghênh anh vào Việt Nam.” Lại phải bay ngược về Úc.
Nghị quyết 23 thể hiện như thế nào ở nước Úc?
Nghị quyết 23 gây xôn xao nhưng không có gì mới: từ lâu chúng ta đã biết chính sách của nhà nước Việt Nam, chỉ bây giờ họ thẳng thừng thừa nhận có chính sách và ngân sách cài cắm người để tuyên truyền, giám sát, ảnh hưởng cộng đồng người Việt hải ngoại, bao gồm cộng đồng ở Úc.
Tôi không biết tình hình ở Úc, nhưng nhà nước Việt Nam có thể thực hiện Nghị quyết 23 bằng cách cài cắm người vào hệ thống trường đại học và các cơ quan ở Úc; hoặc vào cái hội đoàn, chùa chiền, nhà thờ, truyền thông của cộng đồng người Việt. China thường dùng sinh viên để dọa nạt, theo dõi, và báo cáo về các sinh viên khác.
Tuy nhiên, mọi người cũng cần thận trọng vì cộng đồng người Việt vẫn thường chia rẽ, nghi kỵ nhau, tấn công nhau là “nằm vùng”.
Làm thế nào để cung cấp thông tin?
Quý vị có thể cung cấp thông tin tại đây.
Hạn chót ngày 19/10. (machsong)
