Nhóm ‘Bộ tứ’ cùng nhau xây cảng biển ở nơi TQ đầu tư mạnh tay
Ngoại trưởng Úc, Ấn Độ, Nhật Bản và Mỹ vừa nhất trí cùng xây dựng cảng biển tại Fiji, ký các thỏa thuận liên quan đến khoáng sản chiến lược cũng như an ninh năng lượng, trong nỗ lực thổi luồng sinh khí mới vào cơ chế hợp tác nhóm ‘Bộ tứ’ (Quad).
Cuộc gặp ngắn giữa các nhà ngoại giao hàng đầu của bốn nước, gồm: Ngoại trưởng Úc Penny Wong, Ngoại trưởng Ấn Độ S. Jaishankar, Ngoại trưởng Nhật Bản Toshimitsu Motegi và Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, là cuộc họp nhóm “Bộ tứ” lần thứ ba kể từ tháng 9/2024.
Nhóm này đã công bố dự án hạ tầng chung đầu tiên, là một cảng biển tại Fiji.
“Chúng tôi sẽ hợp tác về hạ tầng cảng biển, đặc biệt nhằm ứng phó với tình trạng thiếu năng lực cảng tại các quốc đảo Thái Bình Dương. Chúng tôi thông báo kế hoạch hợp tác với Fiji”, ông Rubio phát biểu với báo chí ngày 26/5.
Trung Quốc đã trở thành một trong những đối tác kinh tế và nhà đầu tư hạ tầng lớn nhất của Fiji trong hơn 1 thập kỷ qua, với các khoản đầu tư vào hạ tầng giao thông và cầu đường, các dự án cảng biển và cung cấp khoản vay ưu đãi.
“Bộ tứ” dường như mất đà trong năm ngoái do không thể tổ chức hội nghị thượng đỉnh, trong bối cảnh căng thẳng giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi liên quan đến chính sách thuế đối ứng của Washington và nhiều vấn đề khác.
“Chúng tôi đang bắt đầu cho thấy những thành quả và kết quả thực chất. Chúng tôi cam kết sâu sắc với quan hệ đối tác này. Đây là trụ cột và nền tảng trong chiến lược toàn cầu của Mỹ”, Ngoại trưởng Mỹ khẳng định.
Ông cho biết nhóm đã nhất trí khởi động một sáng kiến về an ninh năng lượng Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương và một khuôn khổ hợp tác về khoáng sản chiến lược.
Khuôn khổ về khoáng sản sẽ định hướng cách tận dụng các công cụ chính sách kinh tế và phối hợp đầu tư nhằm củng cố chuỗi cung ứng khoáng sản chiến lược, bao gồm khai thác, chế biến và tái chế khoáng sản quan trọng.
Sáng kiến này có thể đặc biệt quan trọng với Nhật Bản, sau khi Trung Quốc ngừng xuất khẩu một số loại khoáng sản quan trọng đối với các ngành hàng không vũ trụ, quốc phòng và sản xuất chất bán dẫn giữa mâu thuẫn ngoại giao.
Các ngoại trưởng nhóm “Bộ tứ” không nói đến khả năng tổ chức hội nghị thượng đỉnh trong năm nay, nhưng cuối tuần qua, ông Rubio cho biết các nhà ngoại giao dự kiến sẽ tổ chức một cuộc họp vào cuối năm.
“Sự vắng bóng của hội nghị thượng đỉnh cấp lãnh đạo làm dấy lên một số nghi ngờ, nhưng điều đó không nhất thiết cho thấy tầm quan trọng của ‘Bộ tứ’ đang suy giảm. Nếu ‘Bộ tứ’ tiếp tục mang lại kết quả ở cấp bộ trưởng và các nhóm công tác, cơ chế này vẫn có thể duy trì vai trò ngay cả khi thiếu tín hiệu thường xuyên từ cấp lãnh đạo”, bà Premesha Saha, nghiên cứu viên cấp cao về chính sách tại Asia Society Australia ở Melbourne, nhận định. (T/H, TPO)
