Biết Dừng Lại Đúng Lúc –Một Lời Khuyên Có Trách Nhiệm của Ban Cố Vấn
Hội Chợ Tết là di sản chung của Cộng Đồng, không phải nơi để khẳng định quyền lực của bất kỳ cá nhân nào.
Đọc văn thư ngày 5 tháng 11 năm 2026, của Ban Cố Vấn Cộng Đồng Người Việt Tự Do tại Victoria gửi ông Nguyễn Quang Duy, tôi cho rằng đây không đơn thuần là một lời khuyên tạm hoãn tổ chức Hội Chợ Tết Xuân Đinh Mùi 2027, mà còn là một lời cảnh tỉnh cần thiết, xuất phát từ trách nhiệm bảo vệ uy tín, sự đoàn kết và lợi ích lâu dài của Cộng Đồng.
Điều đáng ghi nhận là Ban Cố Vấn không phản đối việc tổ chức Hội Chợ Tết, càng không phủ nhận giá trị của một sinh hoạt văn hóa đã được nhiều thế hệ người Việt tỵ nạn tại Victoria vun đắp. Điều mà Ban Cố Vấn phản đối chính là việc tiếp tục tổ chức sự kiện ấy dưới danh nghĩa một Ban Chấp Hành đã mãn nhiệm, trong khi kết quả bầu cử đã được chính thức công bố nhưng việc bàn giao vẫn chưa được thực hiện.
Đó là hai vấn đề hoàn toàn khác nhau, cần được phân biệt rõ ràng.
Cuộc bầu cử ngày 28/6/2026 đã có kết quả chính thức. Liên danh Chung Sức Vì Cộng Đồng giành được 1.341 phiếu, vượt liên danh Xây Dựng và Phát Triển do ông Nguyễn Quang Duy làm Thụ Ủy với 1.115 phiếu. Theo Điều 27 của Nội Quy Cộng Đồng năm 2024, việc bàn giao phải được thực hiện trong vòng một tháng sau khi công bố kết quả. Thế nhưng, hơn ba tháng sau ngày công bố, việc bàn giao vẫn chưa diễn ra.
Một cuộc bầu cử sẽ còn ý nghĩa gì nếu người thất cử có thể tiếp tục nắm quyền điều hành bằng cách kéo dài tranh chấp? Và một bản Nội Quy sẽ có giá trị gì nếu những người từng có trách nhiệm bảo vệ nó lại không thực hiện những quy định về chuyển giao quyền lực?
Dân chủ không chỉ thể hiện ở quyền ra ứng cử, mà còn ở trách nhiệm tôn trọng kết quả và chấp nhận chuyển giao quyền lực khi nhiệm kỳ kết thúc.
Có người sẽ viện dẫn việc hòa giải ngày 8 tháng 10 năm 2026 không thành để biện minh cho tình trạng hiện nay. Nhưng Ban Cố Vấn đã nêu lên một điểm hết sức xác đáng: hòa giải không thành, không đồng nghĩa với việc kết quả bầu cử bị vô hiệu hóa. Những tranh chấp về tính hợp lệ hoặc thẩm quyền có thể được đưa ra cơ quan tài phán có thẩm quyền giải quyết. Không thể chỉ dựa vào việc chưa đạt được thỏa thuận hòa giải để mặc nhiên xem mình có quyền tiếp tục điều hành vô thời hạn.
Đặc biệt, khi Consumer Affairs Victoria đã chính thức ghi nhận tình trạng tranh chấp các chức vụ được bầu và tạm đình chỉ giao dịch trên tài khoản myCAV của Hội đoàn, thì vấn đề thẩm quyền đại diện, ký kết hợp đồng và sử dụng tài sản Cộng Đồng càng cần được xem xét thận trọng. Tất nhiên, CAV chưa đưa ra phán quyết xác định bên nào có thẩm quyền hợp pháp. Nhưng chính vì chưa có sự phân định dứt khoát từ tòa án, việc tiếp tục đứng ra tổ chức một Hội Chợ Tết quy mô lớn lại càng đặt ra những câu hỏi không thể né tránh.
Ai có quyền đại diện Cộng Đồng ký kết hợp đồng? Ai chịu trách nhiệm đối với các khoản thu chi? Nếu phát sinh tranh chấp với nhà tài trợ, tiểu thương hoặc đơn vị cung cấp dịch vụ, ai sẽ đứng ra giải quyết? Những câu hỏi ấy không thể được trả lời chỉ bằng danh nghĩa của một chức vụ đã hết nhiệm kỳ.
Một điểm khác khiến tôi đặc biệt đồng tình với Ban Cố Vấn là lời cảnh báo về nguy cơ Hội Chợ Tết trở thành nơi tiếp diễn những cuộc đối đầu. Chúng ta đã chứng kiến những cuộc biểu tình phản đối việc chưa bàn giao quyền điều hành, kể cả tại các chương trình Tết Trung Thu ở Springvale và Footscray. Dù mọi người đều có quyền bày tỏ chính kiến một cách ôn hòa, không ai mong muốn những sinh hoạt văn hóa dành cho gia đình và trẻ em lại trở thành tâm điểm của những bất đồng chính trị trong nội bộ Cộng Đồng. Nếu những sự kiện có quy mô nhỏ hơn đã gặp phản đối, thì việc tổ chức một Hội Chợ Tết thu hút hàng ngàn đồng hương, quan khách và tiểu thương cần được cân nhắc với tinh thần trách nhiệm cao nhất.
Biết trước nguy cơ mà không tìm cách phòng ngừa thích đáng không phải là biểu hiện của sự quyết đoán, mà có thể là sự thiếu thận trọng trong lãnh đạo. Tuy nhiên, điều sâu sắc nhất trong văn thư của Ban Cố Vấn, theo tôi, không nằm ở các lập luận pháp lý hay những cảnh báo về an toàn. Nó nằm ở một câu hỏi căn bản hơn: Chúng ta tổ chức Hội Chợ Tết để phục vụ Cộng Đồng, hay để duy trì ảnh hưởng và danh nghĩa của một nhóm người?
Hội Chợ Tết không phải do một cá nhân sáng lập để rồi có quyền định đoạt mãi mãi. Đó là thành quả của biết bao thế hệ, từ những người âm thầm đóng góp công sức, các hội đoàn thiện nguyện, những gia đình đưa con cháu đến tìm hiểu phong tục Việt Nam, cho đến những tiểu thương góp phần duy trì sinh hoạt văn hóa ấy qua nhiều thập niên. Không ai có quyền biến di sản chung thành công cụ để chứng minh rằng mình vẫn còn nắm quyền điều hành.
Một Hội Chợ có thể đông người, rực rỡ cờ hoa, náo nhiệt tiếng ca nhạc, nhưng nếu phía sau những hình ảnh ấy là sự chia rẽ ngày càng sâu sắc và niềm tin Cộng Đồng tiếp tục bị xói mòn, thì liệu đó có phải là thành công?
Theo tôi, Ban Cố Vấn đã thể hiện đúng vai trò của mình khi đưa ra lời khuyên can thay vì im lặng trước những nguy cơ có thể dự liệu. Đáng chú ý, văn thư không đe dọa, không kích động đối đầu, mà đề nghị tạm hoãn để các vấn đề về thẩm quyền được giải quyết rõ ràng. Đây là một đề nghị có trách nhiệm, đáng để cho ông Nguyễn Quang Duy và các cộng sự thận trọng xem xét, dù họ có đồng ý với những nhận định của Ban Cố Vấn hay không.
Người từng đảm nhận cương vị Chủ tịch Cộng Đồng chắc chắn hiểu rằng uy tín lãnh đạo không chỉ được xây dựng bằng những công việc đã thực hiện trong nhiệm kỳ, mà còn được đánh giá qua cách hành xử khi phải rời khỏi vị trí ấy. Có những lúc tiếp tục tiến lên thể hiện lòng can đảm. Nhưng cũng có những thời điểm, biết dừng lại để tránh gây thêm tổn thương mới chính là biểu hiện của bản lĩnh và sự sáng suốt.
Tôi ủng hộ lời kêu gọi của Ban Cố Vấn, bởi điều cần bảo vệ lúc này không phải là quyền tổ chức một Hội Chợ Tết của bất kỳ cá nhân nào, mà là những nguyên tắc dân chủ, tinh thần thượng tôn Nội Quy và niềm tin của đồng hương đối với tổ chức đại diện cho mình.
Tôn trọng kết quả bầu cử không phải là nhượng bộ phe đối lập, mà là tôn trọng quyền lựa chọn của cử tri. Bàn giao quyền điều hành không phải là đánh mất danh dự, mà là hoàn thành trách nhiệm của người lãnh đạo mãn nhiệm. Hơn nữa, tạm hoãn một Hội Chợ Tết trong hoàn cảnh đặc biệt không có nghĩa là đánh mất truyền thống, mà có thể chính là cách gìn giữ truyền thống ấy cho những thế hệ mai sau.
Điều Cộng Đồng cần gìn giữ không phải là chiếc ghế của người lãnh đạo, mà là những giá trị tự do, dân chủ và đoàn kết mà chúng ta đã cùng nhau xây dựng. Một Hội Chợ Tết có thể tổ chức lại. Một chương trình văn hóa có thể được chuẩn bị vào dịp khác. Nhưng một khi niềm tin bị đánh mất và tình đoàn kết bị tổn thương quá sâu sắc, việc hàn gắn sẽ khó khăn hơn rất nhiều.
Đừng để một Hội Chợ Tết trở thành cái giá mà cả Cộng Đồng phải trả cho một cuộc tranh chấp quyền điều hành kéo dài.
Phạm Văn Lộc
