Việt Nam phản đối Trung Quốc xây dựng căn cứ quân sự trái phép ở Hoàng Sa
HÀ NỘI, Việt Nam – Chính phủ Hà Nội ngày 28 Tháng Tám yêu cầu Trung Quốc lập tức chấm dứt các hoạt động xây dựng tại quần đảo Hoàng Sa sau khi hình ảnh vệ tinh cho thấy những công trình mới xuất hiện trên đảo Ba Ba, tên quốc tế là Yagong Island, theo Reuters.
Bà Phạm Thu Hằng, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Việt Nam, nói Hà Nội “kiên quyết phản đối” với Trung Quốc và khẳng định mọi hoạt động tại Hoàng Sa không được Việt Nam cho phép đều “hoàn toàn bất hợp pháp, vô giá trị.”
Trung Quốc kiểm soát toàn bộ Hoàng Sa từ năm 1974, sau khi dùng quân đội đánh chiếm quần đảo này từ Việt Nam Cộng Hòa. Chế độ Cộng Sản Việt Nam hiện nay vẫn tuyên bố có đầy đủ bằng chứng lịch sử và cơ sở pháp lý về chủ quyền đối với Hoàng Sa.
Trọng tâm của đợt xây dựng hiện nay là Đá Hải Sâm Reef, tên quốc tế Antelope Reef, nơi Trung Quốc đã hoàn tất giai đoạn đầu của một đảo nhân tạo dài gần 6 km sau ít nhất sáu tháng bồi đắp bằng tàu nạo vét và xà lan.
Hình ảnh vệ tinh cho thấy đảo nhân tạo có một bờ thẳng dài hơn 3 km mà giới phân tích cho rằng có thể trở thành phi đạo, cùng một cầu cảng dài khoảng 680 mét hướng vào cảng nước sâu, một sân đáp trực thăng và các công trình đang được xây dựng.
Trung tâm nghiên cứu chiến lược Center for Strategic and International Studies cho rằng công việc đào nền đầu tiên cho một phi đạo mới dường như đã bắt đầu. Các nhà phân tích nhận định nếu hoàn chỉnh, căn cứ này có thể lớn hơn căn cứ Trung Quốc trên Woody Island và trở thành một trong những vị trí quân sự quan trọng nhất của Bắc Kinh tại Biển Đông.
Cách Đá Hải Sâm khoảng 14 km về phía đông bắc là đảo Ba Ba, nơi hình ảnh vệ tinh ngày 17 Tháng Tám cho thấy những cấu trúc ba nhánh mới. Các chuyên gia cho rằng cấu trúc đó có hình dạng giống hệ thống radar cảnh báo sớm mà Trung Quốc xây tại những nơi khác ở Biển Đông.
Công ty cung cấp hình ảnh vệ tinh Vantor cho biết việc xây dựng tại Ba Ba bắt đầu khoảng Tháng Ba hoặc Tháng Tư. Hệ thống radar tại đây, nếu đúng như đánh giá của giới chuyên gia, có thể hỗ trợ hoạt động của căn cứ lớn hơn tại Đá Hải Sâm.
Trung Quốc chưa công nhận đang xây một căn cứ quân sự mới và truyền thông nhà nước Trung Quốc nói các công trình tại Đá Hải Sâm nhằm phục vụ dự báo thời tiết, bảo vệ ngư nghiệp và nghiên cứu khoa học.
Tuy nhiên, các chuyên gia an ninh khu vực cho rằng việc xây dựng sẽ củng cố khả năng quân sự của Trung Quốc tại phần phía bắc Biển Đông, khu vực đặc biệt quan trọng nếu xảy ra chiến tranh Đài Loan.
Cuộc chiến Iran kéo dài sáu tháng đang tạo ra một khoảng trống chiến lược đáng lo ngại tại Thái Bình Dương: Mỹ không rút khỏi khu vực, nhưng lực lượng vốn dùng để răn đe Trung Quốc đang bị kéo căng ra nhiều hướng.
Hiện nay, Washington đã chuyển chiến đấu cơ, chiến hạm và các phương tiện quân sự từ Thái Bình Dương sang Trung Đông. Đáng chú ý nhất, chiếc USS George Washington, hàng không mẫu hạm duy nhất của Mỹ thường trực tại châu Á, cũng phải rời khu vực để thay hàng không mẫu hạm USS Abraham Lincoln.
Đối với Trung Quốc, đây có thể là cơ hội để tạo thêm những “chuyện đã rồi” mà không cần nổ súng. Trong lúc Washington phải dành nhân lực, hỏa tiễn phòng không và chiến hạm cho Iran, Bắc Kinh tiếp tục xây dựng tại Hoàng Sa.
Trung Quốc không nhất thiết phải chiếm thêm một hòn đảo bằng chiến tranh. Chỉ cần tiếp tục đổ đất, dựng radar, xây phi đạo, đưa tàu và máy bay đến hoạt động thường xuyên, vài năm sau một khu vực tranh chấp có thể trên thực tế trở thành một căn cứ quân sự hoàn chỉnh. Khi đó, muốn đảo ngược tình trạng này sẽ khó hơn rất nhiều và có nguy cơ phải trả giá bằng xung đột quân sự.
Vì thế, cái giá của chiến tranh Iran không chỉ nằm ở Trung Đông. Mỗi chiến hạm, máy bay và hỏa tiễn Mỹ bị giữ lại ở đó đều là khoảng trống “răn đe” tại Biển Đông hay quanh Đài Loan.
Và trong địa chính trị, một khoảng trống kéo dài đủ lâu có thể trở thành “chuyện đã rồi.” (T/H, N/V)
