VIDEO: Phỏng vấn BSNK Elise Phạm về Diễn đàn Dân chủ Athens
Liên Minh Vì Dân Chủ Cho Việt Nam hiện diện tại Diễn Đàn Dân Chủ Athens để bảo đảm rằng tiếng nói của người dân Việt Nam không bị lãng quên trong diễn đàn của cộng đồng nhân loại về công cuộc phục hưng dân chủ.
1. Động lực nào đã đưa phái đoàn Liên Minh Vì Dân Chủ Cho Việt Nam đến tham dự Diễn Đàn Dân Chủ Athens năm nay?
Đáp: Chúng tôi hiện diện tại đây để bảo đảm rằng tiếng nói của người dân Việt Nam không bị lãng quên trong diễn đàn của cộng đồng nhân loại về công cuộc phục hưng dân chủ. Sự kìm kẹp có hệ thống đối với 100 triệu đồng bào tại Việt Nam thường xuyên diễn ra trong bóng tối. Nhã Điển là cái nôi của nền dân chủ, và không có một diễn đàn nào thích hợp hơn để kiến tạo tình đoàn kết với các đồng minh quốc tế, đồng thời nhắc nhở thế giới rằng công cuộc tranh đấu vì tự do tại Việt Nam vẫn đang tiếp diễn.
2. Chủ đề của Diễn Đàn năm 2026 là “Kiến Tạo Trật Tự Từ Chốn Hỗn Loạn.” Chủ đề này có sự tương đồng ra sao với thực trạng tại Việt Nam hiện nay?
Đáp: Đảng Cộng sản Việt Nam thường rêu rao với quốc tế rằng sự độc tài đảng trị của họ mang lại “trật tự” và sự ổn định để thu hút đầu tư kinh tế. Thế nhưng, cái trật tự của bạo quyền chuyên chế đó chỉ là một ảo ảnh được xây dựng trên sự chà đạp nhân quyền, nạn tham nhũng có hệ thống và sự sợ hãi. Một trật tự đích thực và trường cửu chỉ có thể nảy sinh từ công lý, tinh thần thượng tôn pháp luật và sự chấp thuận của người dân. Chúng tôi đang vận động cho một cuộc chuyển tiếp từ sự im lặng bị cưỡng ép sang một nền an định thực sự của thể chế dân chủ.
3. Việt Nam thường được các quốc gia Tây phương tán dương vì sự tăng trưởng kinh tế nhanh chóng và được xem là một đối tác chiến lược tại Á Châu. Quý vị đáp lại ra sao trước những ý kiến cho rằng hệ thống hiện tại đang “hoạt động hữu hiệu”?
Đáp: Sự phát triển kinh tế không bao giờ được phép xem là sự đánh đổi cho những nhân quyền cơ bản. Dẫu nền kinh tế có những bước tiến, nhưng tài sản lại tập trung vào tay tầng lớp đặc quyền đặc lợi của đảng cầm quyền, dung túng cho tệ nạn tham nhũng tràn lan. Hơn thế nữa, phần lớn sự thành công kinh tế được ca ngợi này chỉ là một sự phồn vinh giả tạo, phụ thuộc nặng nề vào việc làm trạm trung chuyển cho hàng hóa Trung Cộng hòng né tránh các hàng rào thuế quan quốc tế. Các bang giao thương mại được xây dựng trên một nền móng lung lay khi chế độ cai trị không chịu trách nhiệm trước bất kỳ ai và điều hành một nền kinh tế dựa trên việc lách luật hơn là sự phát triển thực lực. Chúng tôi quả quyết rằng một nước Việt Nam tự do và dân chủ sẽ là một đối tác đáng tin cậy, minh bạch và phồn vinh thực sự đối với cộng đồng quốc tế.
4. Xin quý vị phác họa lại tình trạng nhân quyền tại quốc nội hiện nay?
Đáp: Đó là một trong những bầu không khí ngột ngạt và bị kìm kẹp nhất tại Á Châu. Nhà cầm quyền tuyệt nhiên không dung thứ cho bất kỳ tổ chức đối lập chính trị, truyền thông độc lập, hay các nghiệp đoàn lao động tự do nào. Những công dân bày tỏ quan điểm đối lập ôn hòa trên mạng lưới điện toán hay lên tiếng đòi hỏi các dân quyền và quyền bảo vệ môi sinh cơ bản đều thường xuyên bị bắt bớ, đưa ra những phiên tòa ngụy tạo, và phải lãnh nhận những bản án hàng chục năm tù đày dưới lăng kính của những đạo luật “an ninh quốc gia” mơ hồ và độc đoán.
5. Kỹ thuật đương đại đang tác động ra sao đến phong trào của quý vị? Kỷ nguyên tin học đang hỗ trợ hay gây trở ngại cho đại cuộc?
Đáp: Đó là một thanh gươm hai lưỡi. Kỹ thuật tân tiến cho phép giới trẻ Việt Nam vượt qua bức màn sắt tuyên truyền của nhà nước và kết nối với thế giới tự do. Tuy nhiên, bạo quyền cũng đã biến không gian mạng thành vũ khí tàn khốc. Họ tung ra hàng ngàn dư luận viên được nhà nước bảo trợ—được biết đến dưới cái tên Lực lượng 47—để sách nhiễu những người bất đồng chính kiến, đồng thời ép buộc các công ty kỹ thuật phải tuân thủ những đạo luật an ninh mạng hà khắc nhằm hình sự hóa quyền tự do ngôn luận và bắt buộc giao nộp dữ kiện của người sử dụng.
6. Giới thanh niên tại quốc nội đóng vai trò gì trong công cuộc thúc đẩy cải cách dân chủ?
Đáp: Họ chính là nhịp đập của phong trào. Mặc dù phải trưởng thành dưới sự kiểm duyệt gắt gao và nền giáo dục nhồi sọ của bộ máy cai trị, thế hệ thanh niên đương đại tại Việt Nam lại có sự kết nối và nhận thức rất tường tận về các tiêu chuẩn dân chủ toàn cầu. Họ ngày càng thức tỉnh rằng tương lai của mình đang bị trói buộc bởi một thể chế bưng bít và tham nhũng, và họ đã dũng cảm chấp nhận muôn vàn hiểm nguy để chia sẻ tin tức và tổ chức. Một minh chứng hùng hồn cho lòng can đảm này là phong trào đòi hỏi công lý đang tiếp diễn, nhằm đòi lại sự minh bạch và buộc những nhân vật quyền thế của bạo quyền phải đền tội cho những hành vi lạm quyền của họ.
7. Đang có một khuynh hướng đàn áp xuyên quốc gia gia tăng trên toàn cầu. Liệu cộng đồng người Việt tại hải ngoại có đang đối diện với những mối đe dọa này từ nhà cầm quyền Hà Nội hay không?
Đáp: Hoàn toàn có. Nanh vuốt của bạo quyền không dừng lại ở biên giới quốc gia. Chúng tôi đang chứng kiến sự gia tăng các hành động đàn áp xuyên quốc gia, nơi nhà cầm quyền theo dõi, thâm nhập và sách nhiễu các nhà tranh đấu người Việt đang sinh sống tại các quốc gia tự do. Thậm chí đã có những trường hợp được hồ sơ hóa về việc chế độ này nhúng tay tổ chức bắt cóc những người bất đồng chính kiến đang tìm tị nạn chính trị tại các quốc gia lân bang. Cộng đồng quốc tế cần phải buộc các chính thể độc tài chịu trách nhiệm khi vi phạm chủ quyền của các quốc gia khác hòng bịt miệng những người chỉ trích.
8. Liên Minh đang khẩn thiết kêu gọi cộng đồng thế giới có những hành động cụ thể nào?
Đáp: Chúng tôi thiết tha thỉnh cầu các quốc gia dân chủ chấm dứt việc phân lập các chính sách ngoại giao. Quý vị không thể tách rời thương mại và an ninh ra khỏi vấn đề nhân quyền. Chúng tôi kêu gọi các chính phủ quốc tế ràng buộc các hiệp ước thương mại trong tương lai với những tiêu chuẩn nhân quyền có thể kiểm chứng được, đòi hỏi việc trả tự do tức khắc cho toàn thể tù nhân chính trị, và áp dụng các biện pháp chế tài đích đáng nhằm vào các viên chức phải chịu trách nhiệm trực tiếp về những vi phạm nhân quyền trầm trọng.
9. Liên Minh có sách lược gì để kiến tạo một cuộc chuyển tiếp dân chủ tại một quốc gia mà chế độ cai trị đã bám rễ quá sâu?
Đáp: Chúng tôi tin tưởng vào sức mạnh của sự dấn thân dân sự ôn hòa. Sự thay đổi phải bắt nguồn từ bên trong, do chính người dân Việt Nam khởi xướng. Sứ mạng của chúng tôi là bồi đắp năng lực cho các đoàn thể quần chúng, khuếch trương tiếng nói của các nhà bất đồng chính kiến quốc nội trên diễn đàn quốc tế, và chuẩn bị sẵn sàng những bản phác thảo cấu trúc cho nền công lý chuyển tiếp và thể chế quản trị dân chủ. Lịch sử đã minh chứng rằng các chế độ độc tài luôn tỏ ra kiên cố cho đến tận khoảnh khắc chúng sụp đổ; chúng tôi đang tích cực chuẩn bị cho tính tất yếu lịch sử đó.
10. Đối đầu với một guồng máy cai trị bám rễ sâu và đầy quyền lực như vậy, điều gì thắp lên niềm hy vọng cho Liên Minh?
Đáp: Đó là sức chịu đựng và tinh thần quật cường của người dân Việt Nam. Khi quý vị chứng kiến một người trẻ tuổi dấn thân tranh đấu, can đảm đối diện với bản án mười năm tù giam chỉ vì viết một bài bình luận về quyền bảo vệ môi sinh, quý vị sẽ thấu hiểu rằng khát vọng tự do của con người không bao giờ có thể bị dập tắt bởi bạo lực. Các nền độc tài dùng sự sợ hãi để cai trị, nhưng sự sợ hãi nào cũng có lúc tàn phai. Niềm hy vọng của chúng tôi bắt nguồn từ một chân lý vĩnh cửu: phẩm giá con người chắc chắn sẽ chiến thắng mọi bạo tàn.
