Cuốn sách được trả lại thư viện Úc –muộn 150 năm
Một gia đình đã tình cờ phát hiện món đồ này trong lúc cải tạo ngôi nhà cũ.
Một cuốn sách cổ được cho là đã thất lạc hơn 150 năm vừa bất ngờ trở về với thư viện nơi nó từng thuộc về, sau khi được phát hiện trong một chiếc hòm trà giấu bên trong lò sưởi của một ngôi nhà cổ tại Úc. Không chỉ gây chú ý bởi hành trình kỳ lạ, cuốn sách còn khiến nhiều người bất ngờ khi số tiền phạt quá hạn nếu tính theo giá trị hiện nay có thể lên tới hàng chục nghìn đô la Úc.
Theo Đài ABC Australia, một gia đình sinh sống nhiều năm tại khu vực bờ biển phía nam thị trấn Kiama (tiểu bang New South Wales) đã tình cờ phát hiện cuốn sách trong lúc cải tạo ngôi nhà cũ. Khi tháo dỡ chiếc lò sưởi đã xuống cấp, họ tìm thấy một cuốn sách được cất trong một thùng trà và xây kín bên trong kết cấu lò.
Không rõ vì sao cuốn sách lại xuất hiện ở vị trí đặc biệt này, song nhận thấy đây có thể là một hiện vật mang giá trị lịch sử, gia đình đã chủ động mang trả cho Thư viện Kiama.
Michelle Hudson, Giám đốc Thư viện Kiama, cho biết gia đình phát hiện cuốn sách cũng không hề biết nguồn gốc của nó. “Họ chỉ cảm thấy đây có thể là một cuốn sách quan trọng đối với thư viện, và thực tế đúng là như vậy”, bà chia sẻ.
Qua kiểm tra, thư viện xác định đây là cuốn The Antiquities of Athens (tạm dịch: Di tích cổ Athens), xuất bản năm 1858. Dù đã trải qua hơn một thế kỷ rưỡi, bìa sách có dấu hiệu hư hỏng nhưng phần lớn nội dung vẫn được bảo quản khá nguyên vẹn.
Đáng chú ý, bên trong sách vẫn còn lưu giữ con dấu sở hữu của thư viện cùng những quy định mượn sách từ thế kỷ XIX. Những thông tin này đã mang đến cái nhìn thú vị về cách vận hành của các thư viện cách đây hơn 150 năm.
Theo nội quy được in trong sách, người mượn nếu trả sách quá hạn sẽ phải nộp 3 xu (pence) cho mỗi tuần chậm trả. Dựa trên quy định này, các nhân viên thư viện đã thử tính toán và ước tính rằng nếu quy đổi theo giá trị tiền tệ hiện nay, khoản tiền phạt của cuốn sách có thể lên tới khoảng 28.000 đô la Úc.
Bà Hudson hài hước nói: “Có lẽ đó là lý do chúng tôi không bao giờ tìm thấy người đã mượn cuốn sách. Có thể họ muốn giữ kín danh tính.”
Dù vậy, bà cũng khẳng định đây chỉ là phép tính mang tính vui vẻ, bởi thư viện hiện đã bãi bỏ hoàn toàn chính sách thu phí trả sách quá hạn và sẽ không truy thu bất kỳ khoản tiền nào.
Không chỉ hé lộ một câu chuyện thú vị về cuốn sách “mất tích” hơn một thế kỷ, những quy định còn lưu lại trong sách cũng phản ánh sự nghiêm ngặt của thư viện thời bấy giờ. Chẳng hạn, người trong tình trạng say rượu sẽ không được phép mượn sách; nếu có hành vi gây mất trật tự, họ có thể bị phạt ít nhất 5 shilling cho mỗi lần vi phạm.
Ngoài ra, mỗi độc giả thông thường chỉ được mượn một cuốn sách mỗi lần. Chỉ những gia đình có tới sáu thành viên biết đọc, viết và đáp ứng các điều kiện của thư viện mới có thể xin tăng số lượng sách được mượn.
Cuốn The Antiquities of Athens còn có giá trị đặc biệt về mặt học thuật khi chứa khoảng 70 hình minh họa đen trắng cùng nhiều bản vẽ khổ lớn có thể gấp mở, ghi lại các công trình kiến trúc và di tích nổi tiếng của Athens. Khi cuốn sách được mượn lần cuối, Thư viện Kiama vẫn còn đặt trong tòa nhà Học viện Nghệ thuật Kiama, trước khi chuyển về địa điểm hiện nay trên đường Railway Parade.
Theo bà Michelle Hudson, cuốn sách sẽ không còn được đưa vào danh mục cho mượn mà sẽ trở thành hiện vật lưu trữ đặc biệt của thư viện, được bảo quản trong môi trường đạt tiêu chuẩn dành cho tài liệu cổ.
Đồng thời, thư viện cũng sẽ ghi nhận sự đóng góp của gia đình đã trao trả cuốn sách, để hành trình trở về sau hơn 150 năm của cuốn sách cổ trở thành một phần ký ức đáng nhớ trong lịch sử cộng đồng địa phương. (T/H, S/S)
