Bộ Ngoại Giao Úc Điều Trần Trước Thượng Viện Để Làm Rõ Vụ Bắt Cóc Nhà Hoạt Động Trần Hiệp
ABC News ngày 27/10/2026 đưa tin cập nhật về buổi điều trần liên quan tới vụ bắt cóc ba nhà hoạt động nhân quyền Việt Nam tại Campuchia đối với bộ ngoại giao nước này. Các thượng nghị sĩ Úc đã chất vấn bộ ngoại giao về trường hợp ông Trần Hiệp bị bắt cóc tại Campuchia và nỗ lực của chính phủ Úc trong việc bảo hộ công dân. Trong buổi điều trần, ít nhất ba vị thượng nghị sĩ nêu vấn đề về vụ bắt giữ công dân Úc, ngoại trưởng Úc Penny Wong cho biết chính phủ Úc đã yêu cầu Hà Nội và Phnom Penh khẩn trương làm rõ vụ việc.
Chính phủ Úc tuyên bố đặc biệt quan tâm về vụ ông Trần Hiệp (Hiep Tran), một nhà hoạt động dân chủ mang quốc tịch Úc, bị giam giữ tại Việt Nam sau khi mất tích ở Campuchia hồi tháng 9. Canberra cho biết đã yêu cầu cả Việt Nam và Campuchia khẩn trương giải thích những gì đã xảy ra, đồng thời đề nghị bảo đảm quyền tiếp cận lãnh sự, điều kiện giam giữ nhân đạo và hỗ trợ pháp lý cho ông.
Theo ABC News, các quan chức Bộ Ngoại giao và Thương mại Úc (DFAT) đã đưa ra tuyên bố chi tiết về những nỗ lực ngoại giao của Canberra. Bà Elizabeth McGregor, quan chức cấp cao của DFAT, cho biết chính phủ Úc “vô cùng quan ngại” trước những cáo buộc liên quan đến vụ việc. Úc cũng đã nêu trường hợp của ông Hiệp ở cấp cao, thúc đẩy việc giải quyết vụ việc sớm, đồng thời yêu cầu ông được thăm lãnh sự hằng tháng, được đối xử nhân đạo và tiếp cận đại diện pháp lý.
Ngoại trưởng Úc Penny Wong khẳng định chính phủ hết sức coi trọng mọi cáo buộc cho rằng một công dân Úc bị tước quyền tự do và bị đưa qua biên giới quốc tế trái với ý muốn của mình.
Trước đó, trong bản tin công bố ngày 19/10, ABC News cho biết ông Hiệp đã gửi lời nhắn cho gia đình sau khi được viên chức lãnh sự Úc tiếp xúc tại nơi giam giữ ở Thành phố Hồ Chí Minh. Trong lời nhắn, ông khẳng định mình chưa bao giờ tự ý nhập cảnh hoặc vượt biên giới sang Việt Nam.
Ông viết trong tin nhắn gửi giới chức lãnh sự Úc ngày 15/10/2026 rằng: “Tôi muốn các bạn biết rằng tôi chưa bao giờ tự mình nhập cảnh vào Việt Nam. Tôi chưa bao giờ tự mình vượt qua biên giới. Tôi đang gặp khó khăn nghiêm trọng về tinh thần – bị sang chấn và vô cùng sợ hãi trước tình cảnh hiện tại.”
Vợ ông, bà Chloe Đặng, cho biết các viên chức Úc đã thông báo rằng chồng bà đang trong tình trạng tinh thần mong manh, sợ hãi và có huyết áp thất thường. Trong chuyến thăm lãnh sự, các viên chức đã chuyển quần áo mới và chuyển lời nhắn của bà cùng mẹ ông Hiệp đến ông. Tuy nhiên, việc trao đổi bị giới hạn nghiêm ngặt; theo lời bà Chloe, các viên chức lãnh sự được cảnh báo có thể bị yêu cầu rời khỏi nơi giam giữ nếu thảo luận những vấn đề không được nhà chức trách Việt Nam cho phép.
Ông Hiệp, cư trú tại Melbourne, đã đến Phnom Penh, Campuchia, ngày 15/9 cùng đồng nghiệp Nguyễn Đức Thuận, một nhà hoạt động mang quốc tịch Na Uy gốc Việt. Hai người đến đây để gặp gỡ các nhà hoạt động nhân quyền Việt Nam. Theo những người ủng hộ họ, cả hai mất liên lạc từ ngày 18/9 và không lên chuyến bay dự kiến trở về Bangkok vào sáng hôm sau.
Sau đó, truyền thông nhà nước Việt Nam đưa tin ông Hiệp, ông Nguyễn Đức Thuận và một người khác đã bị bắt quả tang khi đang nhập cảnh trái phép từ Campuchia vào Việt Nam nhằm thực hiện các hoạt động ‘khủng bố và phá hoại’.
Tuy nhiên, những người ủng hộ các nhà hoạt động bác bỏ cáo buộc này. Tổ chức Việt Tân cho rằng các ông không có ý định sang Việt Nam mà đã bị bắt cóc tại Campuchia và cưỡng ép đưa qua biên giới. Tổ chức này mô tả vụ việc là một trường hợp đàn áp xuyên quốc gia, đồng thời cáo buộc nhà cầm quyền Việt Nam mở rộng việc nhắm mục tiêu vào những người bất đồng chính kiến ra ngoài lãnh thổ.
Đại sứ quán Việt Nam tại Canberra trước đó bác bỏ cáo buộc bắt cóc, gọi những cáo buộc này là vô căn cứ, đồng thời khẳng định việc bắt giữ và truy tố tại Việt Nam được thực hiện theo pháp luật. Campuchia sau đó lên tiếng phủ nhận việc bàn giao những người này cho Việt Nam, nhưng xác nhận ông Trần Hiệp và Nguyễn Đức Thuận nhập cảnh hợp pháp vào Campuchia và không có dữ liệu xuất cảnh.
Vụ bắt cóc đang thu hút sự quan tâm của các tổ chức nhân quyền và cộng đồng người Việt tại nước ngoài. Những người ủng hộ ông Hiệp kêu gọi chính phủ Úc gây sức ép mạnh hơn để bảo đảm an toàn, quyền tiếp cận luật sư và một quy trình tố tụng công bằng cho những người đang bị giam giữ tại B34, một trong những trại giam khét tiếng với tù chính trị.
Trọng tâm hiện nay, theo ngoại trưởng Úc là quyền lợi tốt nhất cho công dân Úc. Trong khi đó, các thượng nghị sĩ Úc đi xa hơn khi yêu cầu làm rõ ông Hiệp và các đồng nghiệp đã rời Campuchia trong hoàn cảnh nào, căn cứ pháp lý của việc bắt giữ và chuyển giao họ sang Việt Nam, cũng như tình trạng sức khỏe và quyền tiếp cận lãnh sự và luật sư của những người bị giam giữ.
Cũng theo ABC News, sau khi có chuyến thăm gặp lãnh sự, ông Trần Hiệp đã nói với giới chức Úc rằng ông chưa bao giờ vượt biên vào Việt Nam và việc bị đưa về Việt Nam là trái ý muốn của ông. (viettan)
Đức Thịnh
