Xung đột Mỹ-Iran đẩy kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ COVID-19
Ngân hàng Thế giới (WB) vừa quyết định hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống 0,4 điểm phần trăm, chỉ còn 2,5%. Nguyên nhân chính được chỉ ra là do giá năng lượng, lạm phát và chi phí đi vay đang tăng vọt dưới tác động của các điểm nóng xung đột.
Trong báo cáo Triển vọng Kinh tế Toàn cầu công bố mới đây, định chế tài chính có trụ sở tại Washington đã đưa ra cảnh báo về những hệ lụy nghiêm trọng từ cuộc xung đột tại Trung Đông. Theo đó, tăng trưởng kinh tế toàn cầu trong năm 2026 dự kiến sẽ chạm mức thấp nhất kể từ sau đại dịch COVID-19.
Cụ thể, WB đã hạ mức dự báo tăng trưởng toàn cầu năm 2026 xuống còn 2,5%, giảm đáng kể so với mức 2,9% từng được dự báo hồi tháng 1.
Báo cáo nhấn mạnh những tổn thất kinh tế to lớn từ cuộc xung đột đang có nguy cơ bùng phát trở lại, trong bối cảnh lệnh ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran liên tục bị thử thách từ cả hai phía.
Đáng chú ý, việc Iran đóng cửa eo biển Hormuz – một tuyến đường thủy huyết mạch cho quá trình vận chuyển dầu mỏ và khí đốt – nhằm đáp trả các động thái thù địch từ Mỹ và Israel đã đặt áp lực khổng lồ lên mạng lưới năng lượng và chuỗi cung ứng toàn cầu. WB cảnh báo triển vọng kinh tế có thể còn tồi tệ hơn nếu tình trạng gián đoạn nguồn cung tiếp tục leo thang.
Dưới tác động của căng thẳng địa chính trị, WB ước tính giá dầu thô Brent (thước đo giá dầu chuẩn quốc tế) sẽ đạt mức trung bình 94 USD/thùng trong năm nay, cao hơn 36% so với mức trung bình của năm ngoái. Giá phân bón được dự báo sẽ tăng mạnh, kéo theo hiệu ứng dây chuyền làm tăng giá lương thực trên toàn cầu. Trong khi đó, lạm phát toàn cầu sẽ bị đẩy lên mức 4% trong năm nay (tăng mạnh so với mức 3,3% của năm ngoái) do tác động từ việc đóng cửa tuyến đường thủy chiến lược.
Trong kịch bản xấu nhất, nếu tình trạng gián đoạn nguồn cung năng lượng diễn biến tồi tệ hơn, WB đưa ra mức cảnh báo đỏ: Tăng trưởng toàn cầu có thể lao dốc xuống chỉ còn 1,3% trong năm nay, trong khi lạm phát sẽ tiếp tục bị đẩy lên mức 4,4%.
Báo cáo của WB cũng bày tỏ sự lo ngại đặc biệt đối với các quốc gia đang phát triển. Kể từ tháng 1, định chế này đã phải hạ dự báo tăng trưởng của 2/3 số quốc gia trên thế giới.
Dù tăng trưởng toàn cầu được kỳ vọng sẽ nhích lên mức 2,8% vào năm 2027, con số này vẫn thấp hơn 0,4 điểm phần trăm so với mức trung bình của thập niên 2010 – thời kỳ kinh tế thế giới đang phục hồi sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu. Nếu loại trừ Trung Quốc và Ấn Độ, các quốc gia đang phát triển gần như không đạt được bất kỳ tiến bộ nào trong việc thu hẹp khoảng cách thu nhập bình quân đầu người so với các nước giàu trong suốt thập kỷ qua.
Để ứng phó với tình hình hiện tại, WB cam kết sẽ hỗ trợ bất kỳ quốc gia đang phát triển nào phải gánh chịu hậu quả kinh tế từ cuộc xung đột ở Trung Đông. Tổ chức này cho biết đã dành ra khoản quỹ lên tới 60 tỷ USD để viện trợ, đồng thời khẳng định có thể nâng mức hỗ trợ lên 100 tỷ USD nếu xung đột tiếp tục kéo dài. (T/H, QDND)
