Mỹ chấp thuận bán tên lửa AIM-260A JATM cho Úc
Úc đặt 450 AIM-260A JATM, kèm 5 huấn luyện và 30 dẫn đường; trị giá 2,6 tỷ đô la (tối đa 3,1 tỷ); giao sớm nhất quý 3-2033; ưu tiên F/A-18F, tiếp đến F-35A.
Mỹ đã chấp thuận bán tên lửa không đối không tầm xa AIM-260A JATM cho Úc, với gói gồm 450 quả sản xuất loạt, cùng 5 tên lửa huấn luyện và 30 tên lửa dẫn đường thử nghiệm. Tổng giá trị ước tính 2,6 tỷ đô la, có thể lên tới 3,1 tỷ đô la nếu tính cả thiết bị liên quan. Lô đầu tiên dự kiến không sớm hơn quý 3 năm 2033 do áp lực sản xuất và ưu tiên đáp ứng cho lực lượng vũ trang Hoa Kỳ. Tên lửa sẽ tăng cường năng lực tác chiến của F/A-18F Super Hornet, sau đó là F-35A Lightning II. JATM được xem là yếu tố then chốt để duy trì ưu thế trên không trước sự cạnh tranh gia tăng.
Tổng quan thỏa thuận
Theo ấn phẩm Naval News, thỏa thuận nêu trên xác lập khuôn khổ trang bị AIM-260A JATM cho Úc theo lộ trình kéo dài nhiều năm. Dù AIM-260A chưa được đưa vào sử dụng tại Hoa Kỳ, quyết định xuất khẩu cho thấy nhu cầu thực tế của đồng minh về một loại tên lửa có khả năng vượt xa AIM-120 hiện hữu. Tiến độ giao muộn phản ánh dây chuyền sản xuất đang chịu tải và ưu tiên hiện tại dành cho nhu cầu nội địa.
Thông số kỹ thuật đã biết
Hiện chưa có thông số kỹ thuật chính thức được công bố. Qua các thảo luận của chính phủ và thông tin báo chí, AIM-260A JATM được trang bị đầu tự dẫn chủ động, kênh dữ liệu hai chiều để hiệu chỉnh quỹ đạo, cùng hệ dẫn đường quán tính. Tên lửa dự kiến đạt tốc độ Mach 5. Tầm bắn được giữ bí mật, song đại diện nhà sản xuất cho biết sẽ “lớn hơn đáng kể” so với AIM-120D-3.
| Thông số | AIM-260A JATM | AIM-120D-3 |
|---|---|---|
| Đầu tự dẫn | Chủ động (theo thảo luận chính phủ) | Chưa công bố chính thức |
| Kênh dữ liệu | Hai chiều | Chưa công bố chính thức |
| Hệ dẫn đường | Quán tính | Chưa công bố chính thức |
| Tốc độ | Mach 5 (dự kiến) | Chưa công bố chính thức |
| Tầm bắn | Bí mật; được nói là lớn hơn đáng kể so với AIM-120D-3 | Chưa công bố chính thức |
Hàm ý chiến thuật và khả năng tác chiến
Đầu tự dẫn chủ động kết hợp kênh dữ liệu hai chiều cho phép hiệu chỉnh quỹ đạo trong hành trình, hỗ trợ cập nhật mục tiêu và tối ưu hóa pha công kích cuối. Về chiến thuật, cấu hình này thường tăng xác suất tiêu diệt trong tác chiến ngoài tầm nhìn, đặc biệt khi phối hợp với cảm biến trên máy bay mang phóng hoặc các nền tảng đồng minh qua liên kết dữ liệu. Tốc độ dự kiến đạt Mach 5 giúp rút ngắn thời gian phản ứng của mục tiêu, mở rộng vùng khó né (no-escape zone) và giảm khả năng đối phương thoát ly bằng cơ động cường độ cao.
Với Úc, việc ưu tiên F/A-18F Super Hornet trước, sau đó tới F-35A Lightning II cho thấy lộ trình tích hợp tuần tự, bảo đảm năng lực tác chiến tăng dần theo từng nền tảng. Đây là các dòng máy bay có khả năng khai thác tốt tên lửa dẫn đường hiện đại trong các kịch bản không chiến tầm xa.
Triển khai và lộ trình tích hợp
Lịch giao không sớm hơn quý 3-2033 buộc Úc lên kế hoạch huấn luyện, bảo đảm kỹ thuật và tích hợp hệ thống theo từng giai đoạn. Việc có 5 đạn huấn luyện và 30 đạn dẫn đường thử nghiệm trong gói cung cấp cho phép chuẩn hóa quy trình thử nghiệm, đánh giá tính năng và xây dựng học thuyết sử dụng trước khi biên chế rộng rãi.
Năng lực công nghiệp và lịch giao hàng
Áp lực lên dây chuyền sản xuất và ưu tiên trong nước của Hoa Kỳ là các yếu tố chi phối tiến độ, phản ánh nhu cầu cao và chuỗi cung ứng phức tạp của tên lửa tầm xa thế hệ mới. Trong giai đoạn chờ đợi, Úc có thể tập trung chuẩn bị hạ tầng kỹ thuật, nhân lực và khung huấn luyện để rút ngắn thời gian đạt khả năng tác chiến ban đầu khi lô JATM đầu tiên được bàn giao.
Kết luận
Việc Mỹ chấp thuận bán AIM-260A JATM cho Úc củng cố năng lực không chiến tầm xa trong tương lai gần, dù nhiều thông số vẫn được bảo mật và lịch giao kéo dài đến sau 2033. Các đặc tính đã biết như đầu tự dẫn chủ động, kênh dữ liệu hai chiều, dẫn đường quán tính và tốc độ dự kiến Mach 5 cho thấy hướng phát triển tập trung vào tăng tầm tác chiến hiệu quả và xác suất tiêu diệt ở cự ly lớn, phù hợp với yêu cầu duy trì ưu thế trên không. (T/H, BLD)
