Khi nào xem ở Úc: Siêu Trăng Lạnh —Hiện tượng thiên văn mãn nhãn khép lại năm 2025
Tối nay Thứ Sáu 5/12, người yêu thiên văn sẽ có cơ hội chiêm ngưỡng hiện tượng thiên nhiên kỳ thú: Siêu trăng lạnh thắp sáng bầu trời. Đây là lần trăng tròn cuối cùng và lớn nhất trong năm 2025.
“Siêu trăng lạnh” là gì?
Siêu trăng xảy ra khi mặt trăng đạt đến giai đoạn trăng tròn trùng với thời điểm nó nằm ở điểm gần trái đất nhất trên quỹ đạo hình elip của mình (còn gọi là điểm cận địa – perigee).
Do ở gần trái đất hơn so với vị trí trung bình, mặt trăng sẽ trông lớn hơn khoảng 10% và sáng hơn khoảng 16% so với trăng tròn thông thường.
“Siêu trăng lạnh” là tên gọi truyền thống được các bộ lạc bản địa ở Bắc Mỹ đặt cho kỳ trăng tròn của tháng mười hai. Tên gọi này có nguồn gốc gắn liền với thời điểm mùa đông lạnh giá bắt đầu tràn về, đêm dài hơn và lạnh hơn trong năm, đặc biệt là khi gần đến Đông chí.
Xem siêu trăng lạnh ở Úc lúc mấy giờ?
Tối nay, người yêu thiên văn sẽ được chứng kiến một trong những cảnh tượng ấn tượng nhất năm: “Siêu trăng lạnh”, mặt trăng tròn lớn thứ hai của năm 2025, mọc lên từ phương Đông lúc hoàng hôn và đạt vị trí cao hơn bất kỳ trăng tròn nào khác trong năm.
Trăng sẽ đạt trạng thái tròn hoàn toàn vào tối Thứ Sáu ngày 5/12 (giờ Úc). Tuy nhiên, thời khắc mặt trăng tròn trở nên cuốn hút nhất lại là lúc nó vừa ló dạng khỏi đường chân trời – thời điểm khiến mặt trăng trông lớn hơn và ấn tượng hơn so với khi ở trên cao.
Lần “siêu trăng lạnh” này là siêu trăng thứ 3 trong chuỗi siêu trăng liên tiếp từ tháng 10 năm nay.
Thời điểm tốt nhất để xem ở mỗi thành phố tại Úc là:
Thời điểm tốt nhất để ngắm trăng lạnh ở Úc là ngay sau khi mặt trời lặn.
Thời gian sẽ tùy thuộc vào vị trí của bạn.
- Sydney – 8:35pm
- Melbourne – 9:16pm
- Brisbane – 7:07pm
- Perth – 7:57pm
- Canberra – 8:49pm
- Adelaide – 9:02pm
- Darwin – 7:31pm
- Hobart – 9:28pm
Vào thời điểm trăng tròn tuyệt đối, mặt trăng sẽ cách trái đất khoảng 357.219 km, vẫn xa hơn một chút so với “siêu trăng Hải Ly” của tháng 11 (356.980 km). Tuy nhiên thời tiết tháng 12 sẽ đem lại điều kiện quan sát lý tưởng hơn so với tháng 11.
Các nhà khoa học tính toán rằng siêu trăng lạnh sẽ lớn hơn khoảng 8% và sáng hơn 16% so với trăng tròn thông thường.
Siêu trăng xảy ra vài lần trong năm khi trăng tròn trùng với thời điểm mặt trăng ở gần trái đất nhất (cận địa). Năm 2025, các lần siêu trăng diễn ra vào các ngày: 7/10 (Siêu trăng mùa gặt), 5/11 (Siêu trăng Hải Ly) và 4/12 (Siêu trăng lạnh). Lần siêu trăng tiếp theo sẽ vào ngày 3/1/2026.
Siêu trăng có tác động lớn đến con người không?
Theo EarthSky.com, lực hấp dẫn của mặt trăng có thay đổi theo khoảng cách. Mặt trăng có lực hấp dẫn nhỏ nhất đối với trái đất khi ở vị trí xa nhất trên quỹ đạo của nó, còn gọi là điểm viễn địa.
Ngược lại, mặt trăng có lực hấp dẫn lớn nhất đối với trái đất khi ở vị trí gần chúng ta nhất hay điểm cận địa. Liệu lực hấp dẫn tăng lên đó có ảnh hưởng gì đến cơ thể con người chúng ta không? Câu trả lời là không.
Tuy nhiên, trăng tròn gần với trái đất sẽ gây ra thủy triều cận điểm cao hơn bình thường. Thủy triều này có thể ảnh hưởng tới cuộc sống của con người trên trái đất.
“Siêu trăng khiến con người tập trung sự chú ý vào mặt trăng và bầu trời nói chung. Không có bằng chứng hợp lý nào cho thấy chúng gây ra thảm họa. Những tác động mà mọi người có thể quy cho chúng là về mặt tâm lý hơn là vật lý”, chuyên gia khẳng định.
Sự thay đổi khoảng cách giữa điểm xa nhất và gần nhất của mặt trăng có khiến nó trông nhỏ hơn hoặc lớn hơn không? Trên thực tế, siêu trăng tròn có thể trông lớn hơn tới 16% trên bầu trời và sáng hơn 30% so với kích thước và độ sáng tối thiểu khi nhìn bằng mắt thường.
Tuy nhiên, những thay đổi này không diễn ra đột ngột từ tháng này sang tháng khác. Vì vậy, nếu không có bất kỳ yếu tố nào để so sánh, những thay đổi về kích thước hoặc độ sáng của mặt trăng, rất khó định lượng bằng cách quan sát đơn giản. (T/H, D/V)
