Bản án cho TS. Nguyễn Đình Thắng: Luật gia Kelsey Zorzi (ADF International) nói gì?
Ngày 28/4/2026 vừa qua, Tòa án Nhân dân tỉnh Đắk Lắk đã xử vắng mặt và tuyên bản án 11 năm tù giam cho TS. Nguyễn Đình Thắng, Tổng Giám đốc kiêm Chủ tịch tổ chức BPSOS.
Trong video đăng ngày 20/5/2026, chúng tôi phỏng vấn Luật gia Kelsey Zorzi thuộc tổ chức ADF International (trụ sở tại Áo), người đã nêu danh nhà hoạt động nhân quyền người Thượng và tù nhân lương tâm tôn giáo Y Quynh Bdap tại hội luận đầu tiên ở Hội nghị Cấp cao về Tự do Tôn giáo hay Niềm tin Quốc tế (High-Level International Religious Freedom or Belief Alliance Conference) tại Praha, Cộng hòa Séc ngày 13/11/2025.
Luật gia Zorzi nói:
“Chúng tôi vận động cho Y Quynh Bdap vì trường hợp anh ấy dấy lên quan ngại nghiêm trọng về tự do tôn giáo và nhân quyền. Y Quynh đã có quy chế tỵ nạn từ Cao ủy Tỵ nạn LHQ, và là nhà vận động cho cộng đồng người Thượng, người Êđê, trong nhiều năm đã báo cáo các vi phạm tự do tôn giáo của nhà nước Việt Nam.
“Vấn đề ở đây là anh ấy bị phán quyết vắng mặt về tội khủng bố. Điều này chúng tôi đã thấy nhiều lần ở Trung Đông, ở châu Á, các nhà đấu tranh nhân quyền bị kết án là khủng bố chỉ vì các hoạt động nhân quyền.
“Vài Báo cáo viên Đặc biệt đã cảnh báo trường hợp này có vẻ là đàn áp xuyên quốc gia và Y Quynh có nguy cơ bị tra tấn, ngược đãi, và giam giữ lâu dài. Chúng tôi tham gia lên tiếng vì lo anh ấy bị Thái Lan dẫn độ về Việt Nam. Chiến dịch vận động đó không chỉ về tự do tôn giáo, mà còn về vấn đề xét xử đúng thủ tục tố tụng và nguyên tắc bao quát hơn là các việc vận động ôn hòa cho nhân quyền và tự do tôn giáo không bao giờ nên bị hình sự hóa.”
Y Quynh Bdap trước đó là một trong năm tù nhân lương tâm tôn giáo trong chiến dịch #FaithUnchained của IRF Roundtable (Bàn tròn Đa tôn giáo Quốc tế). Điểm đặc biệt là, trong khi các tù nhân lương tâm tôn giáo khác bị chính nhà nước mình giam cầm, Y Quynh Bdap lại bị Thái Lan giam giữ một năm rưỡi—theo yêu cầu từ phía Việt Nam—trước khi bị dẫn độ về nước ngày 28/11/2025.
Về bản án của Việt Nam với TS. Nguyễn Đình Thắng, Luật gia Zorzi nói:
“Tôi có hân hạnh đã làm việc với TS. Thắng được khoảng 10 năm hoặc hơn, đã thấy ông ấy làm việc với các tổ chức vô chính phủ từ khắp nơi trên thế giới để bảo vệ quyền tự do tôn giáo của mỗi cá nhân. Ông ấy đã quên mình, tranh đấu cho quyền đó, ngay cả khi chính mình có thể bị nguy hiểm. Bản án này làm chúng tôi đặc biệt lo ngại vì chúng tôi đã thấy ông ấy giúp đỡ nhiều người khác trong nhiều năm qua nhưng bây giờ chính quyền lại trừng phạt ông ấy chính vì những việc tốt đó.
“Cách Việt Nam liên tục tuyên án vắng mặt người vận động tự do tôn giáo, như TS. Thắng, là một hình thức đàn áp xuyên quốc gia. Đó là cách chính quyền tiếp tục đe dọa người dân dù họ đã rời nước từ lâu.
“Những quốc gia quan tâm tới tự do tôn giáo và nhân quyền đều phải cùng nhau lên tiếng và làm rõ rằng vận động nhân quyền một cách ôn hòa không phải là tội.”
Bà Kelsey Zorzi cho rằng các quốc gia coi trọng tự do tôn giáo cần “cân nhắc tạo áp lực ngoại giao và kinh tế, thậm chí các biện pháp chế tài hay hạn chế visa, với những quan chức đứng sau hành vi đàn áp xuyên quốc gia này.”
Xem lại video đăng ngày 26/3/2025, phỏng vấn ông Sean Nelson, Cố vấn Pháp lý của tổ chức ADF International.
Video ngày 31/5/2025, tổng hợp phản ứng từ các nhà hoạt động tự do tôn giáo và nhân quyền quốc tế khi BPSOS bị Việt Nam xếp là “tổ chức liên quan đến khủng bố”. (machsong)
