Trump gặp Putin tại Alaska, đổ trách nhiệm ngừng bắn lên vai Zelensky
Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố cuộc gặp thượng đỉnh với Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Alaska là “hoàn hảo” và rằng “gần như mọi thỏa thuận lớn đã xong,” ngoại trừ một điều quan trọng: Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phải chấp nhận ký vào. Phát biểu này đang làm dấy lên tranh cãi về vai trò và giới hạn của Washington trong việc thúc đẩy hòa bình tại Ukraine.
Trong cuộc phỏng vấn với Fox News ngay sau cuộc gặp kéo dài gần 3 giờ, ông Trump nhấn mạnh rằng mọi thứ giờ đây “phụ thuộc vào Zelensky.” “Tôi tin họ sẽ sắp xếp một cuộc gặp ba bên giữa tôi, Putin và Zelensky,” ông nói, đồng thời hé lộ rằng cả hai lãnh đạo Nga–Ukraine đều muốn ông có mặt như một trung gian. Ông cũng tự tin rằng hòa bình “có thể đạt được sớm,” nhưng không nói rõ theo cách nào.
Mỹ đứng giữa “giao kèo lãnh thổ” và bảo đảm an ninh?
Tổng thống Trump tiết lộ rằng ông và ông Putin đã “phần lớn đồng ý” về một kế hoạch chấm dứt chiến sự, trong đó có cả phương án trao đổi lãnh thổ – một vấn đề nhạy cảm mà Ukraine đến nay vẫn bác bỏ. Ngoài ra, Mỹ có thể đưa ra một số bảo đảm an ninh để trấn an cả hai bên, dù ông Trump không đi sâu vào chi tiết.
“Chúng tôi đã đồng thuận nhiều thứ,” ông Trump nhấn mạnh, nhưng không nói rõ cụ thể Nga sẽ được giữ những vùng nào, hay Mỹ sẽ đảm bảo điều gì cho Ukraine nếu một thỏa thuận được ký. Ông chỉ khẳng định mối quan hệ giữa ông với Putin là “tốt đẹp,” gọi nhà lãnh đạo Nga là “mạnh mẽ và cứng rắn,” nhưng nhấn mạnh rằng Zelensky phải “làm điều đúng đắn.”
Trước đó, ông Trump từng đe dọa sẽ áp lệnh trừng phạt mới với Nga nếu Moscow không xuống thang. Tuy nhiên, sau cuộc gặp, ông cho biết các biện pháp trừng phạt sẽ “tạm hoãn” vì “cuộc đàm phán rất thành công.” Ông bỏ ngỏ khả năng xem xét lại các đòn trừng phạt “trong vài tuần tới.”
“Tôi đã đánh giá sai cuộc chiến này”
Dù khẳng định bản thân có “khả năng đặc biệt để chấm dứt các cuộc chiến,” Tổng thống Trump thừa nhận đã sai lầm khi từng cho rằng xung đột Nga – Ukraine là “cuộc chiến dễ giải quyết nhất.” Ông nói: “Tôi không nghĩ nó lại phức tạp đến vậy.” Song ông vẫn tin rằng giải pháp hòa bình đang đến gần nếu các bên “chịu ngồi lại.”
Cuộc gặp tại Alaska được xem là một phần trong nỗ lực thực hiện lời hứa tranh cử của ông Trump: chấm dứt chiến sự Ukraine chỉ trong 24 giờ nếu trở lại Nhà Trắng. Giờ đây, khi đã tái nhiệm, ông đang thực sự bước vào vai trò trung gian – dù chưa có thỏa thuận nào được ký.
Trong cuộc phỏng vấn, người dẫn chương trình Sean Hannity ca ngợi ông Trump vì đã “làm dịu xung đột toàn cầu trong 6 tháng qua,” nhưng không nói rõ những thành tựu cụ thể là gì. Bản thân ông Trump cũng khẳng định “chiến tranh là điều tồi tệ, và tôi có vẻ luôn biết cách kết thúc chúng.”
Một cuộc chơi mạo hiểm
Việc Tổng thống Mỹ chủ động đàm phán về trao đổi lãnh thổ Ukraine với Nga mà chưa có mặt Zelensky có thể đẩy Washington vào thế khó. Bởi bất kỳ giải pháp nào mà không có sự đồng thuận rõ ràng từ Kiev đều có nguy cơ bị coi là áp đặt và làm mất đi tính chính danh.
Nhiều nhà quan sát tại Mỹ và châu Âu đang đặt câu hỏi: liệu ông Trump đang thực sự thúc đẩy hòa bình, hay chỉ tìm cách củng cố hình ảnh “người dàn xếp vĩ đại” để chuẩn bị cho những bước đi chính trị tiếp theo? Và quan trọng hơn, Ukraine – nạn nhân trực tiếp của cuộc chiến – liệu có chấp nhận vai trò đứng ngoài bàn cờ, chỉ để “ký vào” một bản thỏa thuận đã được sắp đặt trước? (T/H, D/V)
