Nguyễn Quang Duy “cố đấm ăn xôi” hay đang phủ nhận chính quy trình bầu cử?
Kính thưa quý đồng hương,
Nhằm giúp quý đồng hương có thêm thông tin để nhìn nhận khách quan về các nội dung trong Thỉnh nguyện thư liên quan đến cuộc bầu cử Ban Chấp Hành Cộng Đồng Người Việt Tự Do Victoria nhiệm kỳ 2026–2030, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu loạt bài phản biện đối với từng nội dung khiếu nại.
Do Thỉnh nguyện thư gồm bảy nội dung, mỗi nội dung đều cần được phân tích, đối chiếu với Nội quy 2024, các sự kiện đã diễn ra và quy trình xử lý của Ban Tổ Chức Bầu Cử, chúng tôi sẽ trình bày thành 7 phần để bảo đảm tính rõ ràng, đầy đủ và dễ theo dõi.
Mục đích của loạt bài này không phải là tạo thêm tranh cãi, mà nhằm làm rõ các vấn đề dưới góc độ Nội quy, quy trình và các sự kiện đã được công khai, để mỗi đồng hương có thể tự mình đánh giá trên cơ sở thông tin đầy đủ.
Kính mong quý đồng hương dành thời gian theo dõi từng phần, cùng trao đổi trên tinh thần tôn trọng sự thật, tôn trọng Nội quy và tôn trọng tiến trình dân chủ của cộng đồng.
Xin chân thành cảm ơn sự quan tâm, theo dõi và đồng hành của quý đồng hương.
Trân trọng kính chào.
Phạm Văn Lộc
Thư Ký Tân Cử
Ban Chấp Hành Cộng Đồng Người Việt Tự Do
Nhiệm Kỳ 2026 – 2030
***
Ngày 14/7/2026, ông Nguyễn Quang Duy ban hành một thông báo với nội dung nhằm lật ngược kết quả bầu cử mà chính Ban Tổ Chức Bầu Cử đã công bố công khai vào ngày 13/7/2026, sau khi đã xem xét toàn bộ các khiếu nại được gửi trong thời hạn quy định.
Cơ sở mà ông Duy viện dẫn là “Đại Diện Cử Tri Khiếu Nại Tập Thể” gồm bảy nội dung do ông Châu Xuân Nguyễn đại diện.
Điều đáng nói là chính Khiếu Nại Tập Thể này đã được Ban Tổ Chức Bầu Cử tiếp nhận, xem xét, đánh giá và đưa ra quyết định cuối cùng trước khi chính thức xác nhận kết quả bầu cử. Nói cách khác, đây không phải là những vấn đề mới phát sinh sau ngày công bố kết quả mà đều đã được ban có thẩm quyền giải quyết.
Theo Nội quy 2024, Ban Tổ Chức Bầu Cử là cơ quan được giao trách nhiệm tiếp nhận, xác minh và quyết định các khiếu nại liên quan đến cuộc bầu cử. Họ có trách nhiệm đánh giá liệu từng nội dung khiếu nại có ảnh hưởng đến tính hợp lệ, tính công bằng hoặc kết quả của cuộc bầu cử hay không. Đây chính là chức năng cốt lõi mà Đại hội đã giao cho Ban Tổ Chức Bầu Cử.
Nếu sau khi Ban Tổ Chức Bầu Cử đã hoàn tất nhiệm vụ và công bố kết quả chính thức, bất kỳ ai cũng có thể tùy ý phủ nhận quyết định đó chỉ vì không đồng ý với kết luận, thì câu hỏi đặt ra là:
Ban Tổ Chức Bầu Cử lập ra để làm gì?
Một quy trình bầu cử chỉ có giá trị khi mọi bên đều tôn trọng cơ chế giải quyết tranh chấp đã được Nội quy quy định trước khi cuộc bầu cử diễn ra. Không thể chỉ tôn trọng Ban Tổ Chức Bầu Cử khi kết quả có lợi cho mình, nhưng lại phủ nhận thẩm quyền của họ khi kết quả không như mong muốn.
Về nội dung khiếu nại thứ nhất
Khiếu nại cho rằng một số cá nhân có liên hệ với các đảng phái chính trị đã công khai ủng hộ Liên danh Chung Sức Vì Cộng Đồng và cho rằng điều này vi phạm Điều 26(e) của Nội quy 2024.
Đây thực chất là một vấn đề về diễn giải điều kiện ứng cử.
Muốn nội dung này trở thành căn cứ để hủy kết quả bầu cử thì phải chứng minh được ba yếu tố:
Có ứng cử viên thực sự không đủ điều kiện theo Nội quy.
Có đầy đủ chứng cứ khách quan chứng minh điều đó.
Việc không đủ điều kiện ấy đã ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả bầu cử.
Việc một cá nhân bên ngoài cuộc bầu cử công khai bày tỏ sự ủng hộ đối với một liên danh, tự thân, hoàn toàn không đồng nghĩa với việc ứng cử viên đã vi phạm Điều 26(e), càng không phải là chứng cứ cho thấy cuộc bầu cử mất tính hợp lệ.
Nếu chỉ dựa trên việc người khác tuyên bố ủng hộ để kết luận một liên danh vi phạm Nội quy thì bất kỳ ứng cử viên nào cũng có thể bị “gài bẫy” bằng cách để một người thứ ba tự nhận ủng hộ họ. Rõ ràng đó không thể là cách diễn giải hợp lý của Nội quy.
Quan trọng hơn, Ban Tổ Chức Bầu Cử đã xem xét chính nội dung này và vẫn đi đến kết luận rằng nó không làm thay đổi tính hợp lệ cũng như kết quả của cuộc bầu cử.
Một câu hỏi về tính nhất quán
Điều khiến nhiều đồng hương băn khoăn là lập luận trong Thỉnh nguyện thư lại đặt nặng yếu tố “liên hệ chính trị” như một căn cứ để loại bỏ ứng cử viên.
Nếu vậy, chính tiêu chuẩn đó cần được áp dụng một cách nhất quán đối với tất cả các bên, thay vì chỉ áp dụng đối với những người có quan điểm khác mình.
Nếu người đại diện Thỉnh nguyện thư hoặc những người ủng hộ lập luận này cũng từng bị cộng đồng đặt câu hỏi về các mối quan hệ hoặc hoạt động mà họ cho là có liên quan đến các chủ thể chính trị, thì những vấn đề đó cũng phải được đánh giá theo cùng một tiêu chuẩn, trên cơ sở chứng cứ khách quan. Không thể tồn tại hai hệ tiêu chuẩn: một dành cho người khác và một dành cho chính mình.
Điều quan trọng nhất
Điều cộng đồng cần bảo vệ hôm nay không phải là thắng hay thua của bất kỳ liên danh nào.
Điều cần bảo vệ là nguyên tắc thượng tôn Nội quy.
Nếu Ban Tổ Chức Bầu Cử đã thực hiện đúng thẩm quyền, đã xem xét đầy đủ các khiếu nại và đã công bố kết quả theo đúng quy trình, thì mọi cá nhân đều phải tôn trọng kết luận đó.
Một cuộc bầu cử dân chủ không thể vận hành nếu cứ mỗi lần kết quả không đúng ý một bên thì lại tìm cách phủ nhận ban được giao trọng trách phân xử.
Muốn thay đổi kết quả, phải đưa ra chứng cứ mới, chứng minh có sai phạm nghiêm trọng làm thay đổi kết quả bầu cử. Còn nếu chỉ lặp lại những nội dung mà Ban Tổ Chức Bầu Cử đã xem xét và bác bỏ, thì đó không còn là bảo vệ công lý hay bảo vệ Nội quy.
Đó chỉ là sự từ chối chấp nhận kết quả dân chủ mà cộng đồng đã lựa chọn.
***
Khiếu nại thứ hai cho rằng: “Thụ ủy Liên Danh Chung Sức đã có phát biểu công khai gây tranh cãi liên quan đến việc mời nghệ sĩ trong nước sang trình diễn, nhưng không đính chính hay giải thích thỏa đáng trước cộng đồng, khiến cử tri hoang mang về lập trường của Liên Danh đối với Điều 26(b) và (c) của Nội quy 2024.”
Trước hết, cần nhắc lại rằng Điều 26 của Nội quy 2024 quy định điều kiện để một thành viên được quyền ứng cử vào Ban Chấp Hành, trong đó có:
Điều 26(b): Có kinh nghiệm làm việc với Cộng Đồng hoặc có thành tích phục vụ Cộng Đồng.
Điều 26(c): Có lập trường chính trị ủng hộ tự do dân chủ và không có liên hệ, hợp tác với Đảng Cộng sản và các chế độ độc tài áp bức.
Theo chúng tôi, khiếu nại này không phải là căn cứ làm ảnh hưởng đến tính hợp lệ của cuộc bầu cử.
Trước hết, cần phân biệt rõ giữa điều kiện ứng cử và nội dung vận động tranh cử.
Điều 26 là căn cứ để Ban Tổ Chức Bầu Cử xem xét tư cách của ứng cử viên trước khi chấp nhận hồ sơ. Khi Ban Tổ Chức Bầu Cử đã xác nhận ứng cử viên đủ điều kiện tham gia bầu cử, thì những quan điểm, định hướng hay phát biểu trong quá trình vận động tranh cử là nội dung để cử tri đánh giá và quyết định bằng lá phiếu của mình, chứ không tự động làm mất tư cách ứng cử.
Không thể chỉ vì có người không đồng tình với một phát biểu mà suy diễn rằng ứng cử viên không còn đáp ứng Điều 26(c). Muốn đưa ra kết luận như vậy phải có chứng cứ khách quan và cụ thể chứng minh ứng cử viên thực sự có hành vi hoặc mối liên hệ thuộc trường hợp bị Điều 26(c) cấm.
Một phát biểu về định hướng hoạt động văn hóa, dù có thể gây tranh luận hoặc tạo ra nhiều cách hiểu khác nhau, tự thân không phải là bằng chứng cho thấy một ứng cử viên có “liên hệ, hợp tác với Đảng Cộng sản” theo quy định của Nội quy.
Nếu chấp nhận cách lập luận này thì bất kỳ phát biểu nào trong quá trình vận động tranh cử cũng có thể bị diễn giải theo nhiều cách khác nhau để yêu cầu hủy kết quả bầu cử. Khi đó, Điều 26 sẽ không còn là tiêu chuẩn xét tư cách ứng cử, mà trở thành công cụ để diễn giải chủ quan sau khi cuộc bầu cử đã kết thúc. Đây rõ ràng không phải là mục đích mà Nội quy hướng tới.
Trong bất kỳ cuộc bầu cử dân chủ nào, ứng cử viên hoặc liên danh đều có quyền trình bày quan điểm, chính sách, định hướng hoạt động và trả lời các câu hỏi của cử tri. Ngược lại, cử tri có toàn quyền đồng ý hoặc không đồng ý với những quan điểm đó và thể hiện sự lựa chọn của mình thông qua lá phiếu.
Nếu một phát biểu trong quá trình vận động tranh cử có thể trở thành lý do để hủy kết quả bầu cử chỉ vì có người không đồng tình, thì sẽ không còn ranh giới giữa tranh luận về quan điểm và vi phạm quy trình bầu cử.
Điều cần xem xét là:
Phát biểu đó có làm sai lệch việc bỏ phiếu hay không?
Có làm thay đổi quy trình tổ chức bầu cử hay không?
Có cản trở quyền bầu cử của hội viên hay không?
Có gian lận trong việc phát phiếu, bỏ phiếu, kiểm phiếu hoặc kiểm đếm phiếu hay không?
Nếu câu trả lời cho tất cả các câu hỏi trên đều là không, thì nội dung khiếu nại này không thể được xem là căn cứ để phủ nhận tính hợp lệ của cuộc bầu cử.
Trên thực tế, việc đồng ý hay phản đối chủ trương mời nghệ sĩ trong nước là một vấn đề quan điểm. Có người ủng hộ, có người phản đối. Chính vì tồn tại những quan điểm khác nhau nên mới cần đến một cuộc bầu cử để cử tri quyết định.
Nếu cử tri cho rằng phát biểu đó không phù hợp, họ hoàn toàn có quyền không bỏ phiếu cho Liên Danh Chung Sức. Ngược lại, nếu sau khi đã biết đầy đủ các quan điểm được trình bày trong quá trình vận động tranh cử mà đa số cử tri vẫn lựa chọn Liên Danh Chung Sức Vì Cộng Đồng, thì đó chính là sự thể hiện ý chí dân chủ của cộng đồng.
Không ai có quyền thay cử tri đánh giá lại những vấn đề mà cử tri đã cân nhắc trước khi bỏ phiếu.
Nói cách khác, đây là vấn đề thuộc nội dung vận động tranh cử, chứ không phải vi phạm thủ tục bầu cử hay vi phạm điều kiện ứng cử theo Điều 26.
Nếu bất kỳ phát biểu nào trong quá trình vận động cũng có thể được sử dụng để yêu cầu hủy kết quả bầu cử sau khi kết quả đã được công bố, thì sẽ tạo ra một tiền lệ hết sức nguy hiểm. Khi đó, bất kỳ bên nào không hài lòng với kết quả cũng có thể tìm lại các bài phát biểu, các buổi gặp gỡ cử tri hoặc các nội dung trên mạng xã hội để yêu cầu tổ chức bầu cử lại.
Một cuộc bầu cử như vậy sẽ không bao giờ có điểm kết thúc và sẽ làm suy giảm giá trị của chính quy trình dân chủ mà cộng đồng đã xây dựng.
Vì vậy, Ban Tổ Chức Bầu Cử đã thực hiện đúng chức năng khi xem xét nội dung khiếu nại này trong phạm vi thẩm quyền của mình và kết luận rằng nội dung này không ảnh hưởng đến tính hợp lệ, tính công bằng hay kết quả của cuộc bầu cử.
Điều cần được tôn trọng không phải là việc mọi người đều phải đồng ý với một phát biểu trong quá trình vận động tranh cử, mà là quyền của cử tri được tự mình đánh giá phát biểu đó và quyết định bằng lá phiếu của mình.
Đó mới là tinh thần của một cuộc bầu cử dân chủ và cũng là lý do vì sao khiếu nại này không thể trở thành căn cứ để đảo ngược kết quả bầu cử đã được Ban Tổ Chức Bầu Cử công bố.
***
Thứ ba, khiếu nại về việc “Cử tri chưa được biết rõ vai trò và lập trường của cô Trần Ngân Nicky, Ứng viên Phó Chủ tịch Nội vụ Liên Danh Chung Sức, người gần như vắng mặt trong suốt cuộc vận động dù sẽ là người kế nhiệm chức Chủ tịch nếu Thụ ủy Liên Danh không đảm nhiệm được vai trò này”.
Nội dung khiếu nại này hoàn toàn không phải là căn cứ pháp lý để xem xét tính hợp lệ của cuộc bầu cử. Việc một ứng viên xuất hiện nhiều hay ít trong quá trình vận động là lựa chọn thuộc chiến lược tranh cử của từng liên danh và là yếu tố để cử tri tự đánh giá khi quyết định lá phiếu của mình.
Nếu cử tri cho rằng một ứng viên chưa thể hiện đầy đủ vai trò hoặc lập trường, họ hoàn toàn có quyền không bỏ phiếu cho liên danh đó. Không thể sau khi kết quả bầu cử đã được xác lập, lấy chính chiến lược vận động của đối phương làm lý do để yêu cầu phủ nhận kết quả. Vì vậy, nội dung khiếu nại này hoàn toàn vô lý và không có bất kỳ giá trị pháp lý nào đối với kết quả bầu cử.
Nội dung thứ tư, khiếu nại về việc “Liên Danh Chung Sức đã nhiều lần công kích cá nhân, xúc phạm danh dự ông Nguyễn Quang Duy, Thụ Ủy Liên Danh Xây Dựng và Phát Triển Cộng Đồng, và Luật Sư Nguyễn Tân Hải, thay vì tranh luận trên căn bản chính sách”.
Nội dung khiếu nại này không liên quan đến tính hợp pháp hay tính hợp lệ của cuộc bầu cử. Nếu cho rằng có hành vi xúc phạm danh dự hoặc công kích cá nhân, thì đó là một tranh chấp riêng về phát ngôn và có thể được xử lý theo các cơ chế phù hợp của pháp luật hoặc quy định của tổ chức.
Quan trọng hơn, bên khiếu nại không chứng minh được những phát ngôn này đã làm sai lệch quy trình bầu cử, ảnh hưởng đến việc bỏ phiếu hoặc tác động đến kết quả kiểm phiếu. Vì vậy, dù các phát ngôn đó có phù hợp hay không, chúng cũng không phải là căn cứ pháp lý để phủ nhận hoặc vô hiệu hóa kết quả bầu cử.
Nội dung thứ năm, khiếu nại về “cuộc bầu cử lần này đã xảy ra nhiều sơ sót nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến tính chính xác của kết quả bầu cử, cụ thể: một số phòng phiếu chỉ yêu cầu xuất trình bằng lái xe để nhận phiếu bầu mà không kiểm chứng quốc tịch theo đúng Điều 26(a) Nội Quy 2024; cử tri được phép tự ghi tên mình vào danh sách bầu cử; và có thể có trường hợp cử tri đi bầu tại nhiều phòng phiếu khác nhau mà không bị phát hiện hay ngăn chặn”.
Nội dung khiếu nại này chỉ là những suy đoán, không kèm theo bất kỳ chứng cứ cụ thể nào để chứng minh rằng các sai sót được nêu đã thực sự xảy ra hoặc ảnh hưởng đến kết quả bầu cử. Việc sử dụng các cụm từ như “một số phòng phiếu”, “có thể có trường hợp” cho thấy đây chỉ là giả định, không phải sự kiện đã được xác minh.
Quan trọng hơn, trong suốt quá trình diễn ra bầu cử, Ban Tổ Chức Bầu Cử không nhận được bất kỳ khiếu nại chính thức nào từ cử tri hoặc Trưởng phòng phiếu về các nội dung này. Sau khi kết quả được công bố, bên khiếu nại cũng không cung cấp được chứng cứ cụ thể về bất kỳ trường hợp vi phạm nào. Trong một quy trình khiếu nại, nghĩa vụ chứng minh thuộc về người khiếu nại, chứ không phải Ban Tổ Chức Bầu Cử phải đi chứng minh để bác bỏ những nghi ngờ không có căn cứ.
Vì vậy, khi không có chứng cứ xác thực về sai phạm cũng như không chứng minh được ảnh hưởng thực tế đến kết quả bầu cử, nội dung khiếu nại thứ năm không đủ cơ sở để làm thay đổi hay phủ nhận kết quả bầu cử đã được công bố.
Nội dung khiếu nại thứ sáu, về việc “tại một số phòng phiếu, Liên Danh Chung Sức đã huy động số lượng giám sát viên và vận động viên vượt trội bất thường so với Liên Danh Xây Dựng và Phát Triển, tạo áp lực tâm lý lên cử tri trong ngày bầu cử. Điều này cũng tạo bất công cho Liên Danh Xây Dựng và Phát Triển”.
Nội quy và quy định của Ban Tổ Chức Bầu Cử không giới hạn số lượng người tham gia hỗ trợ thì việc một liên danh có nhiều tình nguyện viên hơn, tự thân, không phải là hành vi vi phạm. Chỉ khi có bằng chứng về việc cản trở cử tri, gây áp lực hoặc can thiệp trái quy định vào việc bỏ phiếu thì mới có thể xem xét đây là vấn đề ảnh hưởng đến tính công bằng của cuộc bầu cử. Ngoài ra, Ban Tổ Chức Bầu Cử cũng không nhận được bất kỳ khiếu nại chính thức nào từ cử tri hoặc Trưởng phòng phiếu về vấn đề này trong ngày bầu cử.
Nội dung khiếu nại thứ bảy, về việc “mặc dù kết quả kiểm phiếu mới chỉ ở giai đoạn sơ khởi, với số phiếu chỉ nhỉnh hơn Liên Danh Xây Dựng và Phát Triển Cộng Đồng trong biên độ rất mong manh, Liên Danh Chung Sức đã vội vã ra Thông Báo Thắng Cử, công bố kế hoạch sinh hoạt và mời gọi đồng hương tham dự, trước khi có kết quả chính thức được Ban Tổ Chức Bầu Cử công nhận. Hành động này cho thấy Liên Danh Chung Sức hoặc không am hiểu, hoặc không tôn trọng các quy định về công bố kết quả bầu cử theo Nội Quy 2024, gây ngộ nhận nghiêm trọng trong cộng đồng về kết quả thực sự của cuộc bầu cử”.
Nội dung khiếu nại này hoàn toàn không liên quan đến tính hợp pháp hay tính hợp lệ của cuộc bầu cử. Thông báo của Liên Danh Chung Sức được đăng tải sau khi việc bỏ phiếu đã kết thúc, nên không thể tác động đến ý chí của cử tri hay làm thay đổi bất kỳ lá phiếu nào đã được bỏ.
Hơn nữa, đây là hành vi của một liên danh tranh cử, không phải hành vi của Ban Tổ Chức Bầu Cử. Nếu cho rằng cách sử dụng từ ngữ trong thông báo là chưa phù hợp, đó chỉ là vấn đề truyền thông hoặc ứng xử sau bầu cử, không phải căn cứ pháp lý để phủ nhận kết quả bầu cử đã được kiểm phiếu và công bố theo đúng thẩm quyền. Vì vậy, nội dung khiếu nại thứ bảy không chứng minh được bất kỳ sai phạm nào trong quy trình bầu cử và hoàn toàn không có cơ sở để ảnh hưởng đến tính hợp pháp của kết quả bầu cử.
Thưa quý đồng hương,
Qua xem xét toàn bộ bảy nội dung khiếu nại cùng các tài liệu, chứng cứ do các bên cung cấp, Ban Tổ Chức Bầu Cử ghi nhận những khiếu nại này theo đúng quy định của Nội Quy và nhận thấy không có nội dung nào chứng minh được đã xảy ra vi phạm nghiêm trọng trong quy trình bầu cử hoặc có ảnh hưởng đáng kể đến kết quả kiểm phiếu. Nhiều nội dung chỉ phản ánh quan điểm, đánh giá chủ quan, chiến lược vận động tranh cử hoặc các vấn đề phát sinh sau khi việc bỏ phiếu đã kết thúc; một số nội dung khác không được chứng minh bằng chứng cứ cụ thể hoặc không có mối liên hệ trực tiếp với tính hợp pháp của cuộc bầu cử. Do đó, Ban Tổ Chức Bầu Cử quyết định bác bỏ toàn bộ các nội dung khiếu nại, xác nhận cuộc bầu cử ngày 28 tháng 6 năm 2026 được tổ chức hợp lệ theo Nội Quy 2024 và công bố kết quả bầu cử chính thức vào ngày 13 tháng 7 năm 2026.
Ban Tổ Chức Bầu Cử đã hoàn thành nhiệm vụ với tinh thần độc lập, công tâm và khách quan, đặt lợi ích chung của cộng đồng và uy tín của Cộng Đồng Người Việt Tự Do tại Victoria lên trên mọi áp lực. Đặc biệt, Ban đã dũng cảm nhận lấy trách nhiệm xem xét và quyết định các khiếu nại thuộc thẩm quyền của mình, thay vì chuyển giao cho một bên có lợi ích trực tiếp trong kết quả bầu cử. Quyết định đó chẳng khác nào như những chiến sĩ đi giữa hai làn đạn, nhưng chính sự kiên định ấy đã bảo vệ tính độc lập của tiến trình bầu cử và tránh cho cộng đồng rơi vào một nghịch lý: để bên thất cử trở thành người phán xét tính hợp lệ của chính cuộc bầu cử mà họ lại là chính đương sự. Đó không chỉ là sự đúng đắn về nguyên tắc, mà còn là hành động có trách nhiệm đối với tương lai và sự đoàn kết của cộng đồng.
Phạm Văn Lộc
Thư Ký Tân Cử
Ban Chấp Hành Cộng Đồng Người Việt Tự Do
Nhiệm Kỳ 2026 – 2030
