Không có sự thật trong những tuyên bố rằng chim không thể bị cúm: các chuyên gia
AAP Kiểm tra Sự thật
Ngày 22 tháng 7 năm 2025
NHỮNG GÌ ĐÃ ĐƯỢC TUYÊN BỐ
Chim không thể bị cúm và không lây truyền cúm.
PHÁN QUYẾT CỦA CHÚNG TÔI
Sai. Nhiều chủng vi-rút cúm gia cầm đã được ghi nhận trên toàn cầu và có khả năng lây lan cao.
AAP FactCheck – Chim có thể bị cúm, chúng có thể hắt hơi, và các vi-rút mà chúng mắc phải gây lây nhiễm, trái ngược với những tuyên bố sai lệch được đưa ra bởi một người người Anh hoài nghi về vắc-xin.
Các chuyên gia cho biết hơn một tá chủng vi-rút cúm gia cầm đã được nghiên cứu một cách sâu rộng, trong khi dữ liệu cho thấy hàng trăm trường hợp lây truyền ở người đã được xác nhận.
Ngoài ra, các triệu chứng hô hấp, bao gồm ho và hắt hơi, đã được ghi nhận ở các loài chim nhiễm vi-rút và được trích dẫn trong nhiều ấn phẩm học thuật.
Các tuyên bố sai xuất hiện trong một đoạn phim trên Facebook1 được đăng vào ngày 5 tháng 7 năm 2025, cho thấy cựu giám đốc điều hành của Pfizer, Michael Yeadon tuyên bố rằng chim không thể bị cúm. “Bạn đã bao giờ thấy một con gà bị cảm chưa?” “Bạn đã bao giờ thấy chúng ho hoặc hắt hơi chưa?” ông ấy hỏi trong đoạn phim.
“Các loài chim không bị cúm. Chúng không bị.”
Ông tiếp tục tuyên bố rằng các xét nghiệm phản ứng chuỗi polymerase (polymerase chain reaction – PCR) được sử dụng để phát hiện cúm gia cầm là “gian lận” và được sử dụng để biện minh cho việc tiêu hủy các đàn chim.
“Họ đang nói dối bạn về những căn bệnh này. Chim có thể bị bệnh nhưng chúng không bị cúm và nó không lây nhiễm,” Tiến sĩ Yeadon nói.
Khi được AAP FactCheck liên hệ, Tiến sĩ Yeadon đã mở rộng quan điểm của mình, tuyên bố rằng không có cúm chim hay cúm gia cầm vì không có bằng chứng cho thấy vi-rút tồn tại.
“Toàn bộ lĩnh vực, mà thật bất ngờ là non trẻ, đều là gian lận.” Rõ ràng, động vật bao gồm cả & (nguyên văn sai ngữ pháp) có thể phát triển các bệnh. Tuy nhiên, và điều này rất quan trọng, những căn bệnh như vậy được cố ý và mang tính hệ thống gán cho ‘vi-rút’,” ông viết trong một email phản hồi. “Các loài chim không ‘bị nhiễm cúm’ vì nguyên tắc được cho là gây bệnh, một vi-rút cúm, là hoàn toàn gian lận.”
Tiến sĩ Yeadon tiếp tục tuyên bố rằng các nhà khoa học vẫn chưa chứng minh được “sự lây truyền triệu chứng của những căn bệnh như vậy từ một người bệnh sang một người khỏe mạnh” trong một thế kỷ thử nghiệm lâm sàng.
Các chuyên gia về vi-rút và khoa học thú y đã nói với AAP FactCheck rằng mỗi tuyên bố của Tiến sĩ Yeadon đều sai.
Edward Holmes2, một nhà vi-rút học tại Đại học Sydney, cho biết các nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng vi-rút tồn tại và có khả năng lây truyền. “Các vi-rút cúm đã được tách ra, nuôi cấy và giải mã nhiều lần từ một loạt động vật đa dạng bao gồm cả con người và chim,” Giáo sư Holmes nói với AAP FactCheck. “Nhiều thí nghiệm nhiễm trùng đã cho thấy rằng các loài chim, chẳng hạn như gà,có thể bị nhiễm virus cúm và hình thành bệnh, đôi khi gây chết người.”
Các nhà khoa học đã hình ảnh hóa vi-rút trong hơn nửa thế kỷ bằng cách sử dụng kính hiển vi điện tử, được thiết lập lần đầu vào những năm 1930, theo tạp chí Đánh giá Vi sinh Lâm sàng3.
Kể từ đó, nó đã được sử dụng để phát triển phương pháp phân loại vi-rút, theo Tạp chí Hiệp hội Y khoa Canada4.
Các phương pháp phòng thí nghiệm khác tách biệt và nuôi cấy vi-rút để quan sát, bao gồm cả xét nghiệm PCR, mà Tiến sĩ Yeadon mô tả là gian lận”. AAP FactCheck trước kia đã từng vạch trần những tuyên bố rằng cúm gia cầm là một trò lừa bịp vì các xét nghiệm PCR không đáng tin cậy5, với các chuyên gia cho biết chúng rất chính xác khi được sử dụng đúng cách.
Xét nghiệm PCR hoạt động bằng cách khuếch đại chọn lọc các dấu hiệu di truyền trong một loại vi-rút đến mức có thể xác định được một chủng cụ thể.
Để đạt được điều này, bài kiểm tra sử dụng một phản ứng lặp đi lặp lại tạo ra các bản sao của vi-rút, tăng theo cấp số nhân với mỗi “chu kỳ”.
Tạp chí về Truyền nhiễm6 đã công bố một bài báo năm 2022 trình bày một phương pháp đánh giá sự lây truyền của vi-rút hô hấp bằng cách sử dụng xét nghiệm PCR trên các tình nguyện viên.
Nghiên cứu đã quan sát các tương tác giữa trẻ em bị nhiễm bệnh có triệu chứng hô hấp và người lớn khỏe mạnh trong một môi trường lâm sàng, cho thấy sự lây truyền.
Giáo sư Holmes cho biết đã có nhiều vụ nhiễm vi-rút hô hấp thí nghiệm liên quan đến các tình nguyện viên là con người, cũng như các phân tích trong thế giới thực.
“Mỗi ngày có hàng ngàn người hình thành các bệnh hô hấp do vi-rút gây ra,” ông nói.
“Có lẽ trên toàn cầu, không có một hộ gia đình nào mà không trải qua việc một thành viên trong gia đình bị bệnh do bệnh hô hấp, và sau đó các thành viên khác trong gia đình cũng bị bệnh vài ngày sau.”
Wayne Boardman7, một bác sĩ thú y tại Đại học Adelaide, cho biết cúm gia cầm có biểu hiện lâm sàng và có khả năng lây lan, đồng thời cho biết rằng các xét nghiệm chẩn đoán PCR là phương pháp chính xác để chẩn đoán cúm gia cầm.
“Các tuyên bố là không chính xác,” Phó Giáo sư Boardman nói.
Florian Krammer8, một nhà vi-rút học tại Trường Y Icahn ở Mount Sinai, Mỹ, người đã viết nhiều bài báo về cúm gia cầm, cho biết bệnh này đã được ghi chép rất nhiều.
“Tất nhiên là có cúm gia cầm,” ông nói với AAP FactCheck.
Ông ấy nói có 16 kiểu phụ của vi-rút cúm được biết đến đang lưu hành trong chim và “một số trong số đó có thể gây bệnh rất nghiêm trọng”.
Sự lây lan toàn cầu của cúm gia cầm, bao gồm hàng trăm trường hợp lây truyền sang người, đã được ghi nhận kể từ khi nó lần đầu tiên được xác định vào năm 1959, theo một bài đánh giá khoa học năm 2023 được công bố trong Y học Du lịch và Bệnh Truyền nhiễm9.
Từ năm 2003 đến 2024, tổng cộng 939 trường hợp nhiễm cúm gia cầm A(H5N1) có tính gây bệnh cao đã được ghi nhận, theo Tổ chức Y tế Thế giới10.
Các Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ11 đã báo cáo rằng đợt bùng phát hiện tại lần đầu tiên được phát hiện trong quần thể chim ở Bắc Mỹ vào năm 2022.
Vi-rút đã lây lan sang bò sữa cũng như ít nhất 40 người trong thời gian từ tháng 3 đến tháng 10 năm 2024, theo một bài báo trong Tạp chí Y học New England12.
Các loài chim cũng đã biểu hiện các triệu chứng hô hấp do nhiễm cúm gia cầm, bao gồm ho và hắt hơi, theo một nghiên cứu được công bố trong Thế giới Thú y13.
AAP FactCheck là một thành viên được công nhận của Mạng lưới Kiểm chứng Thông tin Quốc tế. Để cập nhật các thông tin kiểm chứng mới nhất của chúng tôi, hãy theo dõi chúng tôi trên Facebook, Instagram, Threads, X, BlueSky, TikTok và YouTube. (AAP)
