Friday, September 11, 2026

Nhân Quyền

The Vietnamese Newspaper

Tin Mới Cập Nhật:
PHÓNG SỰ TIN HÀNG ĐẦU 

Tòa Bạch Ốc: Cuộc khủng hoảng “Đại Lừa Đảo Chuyển Tải” và Việt Nam (P3)


Để tự giải cứu mình khỏi các đòn thuế quan trả đũa có khả năng hủy diệt các hành lang kỹ nghệ, Việt Nam chỉ có một con đường duy nhất. Đó là dứt khoát từ chối các dự án tư bản Trung Cộng mang tính chất “xưởng tuốc nơ vít”.

5. Các Vòng Xoáy Trừng Phạt Đa Dạng Của Hoa Kỳ Và Áp Lực Lên Xuất Cảng Việt Nam

Cùng với EO 14411 và EAPA, hệ thống phòng vệ của Hoa Kỳ trong năm 2026 đã khởi đầu một vòng vây trừng phạt phức tạp, tạo ra áp lực chưa từng có lên các đối tác ngoại thương, đặc biệt là nhóm quốc gia có thâm hụt thương mại bất đối xứng.

5.1. Thuế Trừng Phạt Lao Động Cưỡng Bách Theo Khoản 301 Và Đạo Luật UFLPA

Vào ngày 23 tháng 7 năm 2026, Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) đã ban hành phán quyết cuối cùng của cuộc điều tra theo Khoản 301, áp đặt mức thuế bổ túc khốc liệt nhắm vào 60 nền kinh tế bị cáo buộc thất bại trong việc ngăn chặn thương phẩm sản xuất bằng lao động cưỡng bách.32 Mức thuế này có hiệu lực ngay lập tức từ ngày 24 tháng 7 năm 2026, bao trùm lên tới 99% lượng hóa vật nhập cảng vào Mỹ.32 Quyết định này phân chia các quốc gia thành hai mức độ trừng phạt chính: nhóm chịu mức thuế tích lũy 10% và nhóm chịu mức thuế 12,5%, trong đó có Việt Nam.32 Dù có một số miễn trừ đối với hóa vật thuộc Khoản 232 hay thiết bị y khoa, việc áp dụng thuế toàn diện này giáng đòn mạnh vào tính cạnh tranh về giá cả của hóa vật Việt Nam. Đặc biệt, USTR còn dự kiến thiết lập Hạn ngạch Thuế quan (TRQ) đối với hàng dệt may nhập cảng từ các nước Đông Nam Á nhằm buộc các quốc gia này phải sử dụng nguyên liệu đầu vào từ Hoa Kỳ thay vì tiếp tục phụ thuộc vào sợi và vải từ Tân Cương (Trung Cộng).33

Thắt chặt hơn nữa, Bộ An ninh Nội địa (DHS) thông qua Lực lượng Đặc nhiệm Thực thi Chống Lao động Cưỡng bách (FLETF) đã liên tục đưa thêm hàng chục xí nghiệp Trung Cộng vào Danh sách Thực thể của Đạo luật UFLPA.7 Tính đến tháng 7 năm 2026, danh sách này đã phình to lên 187 thực thể thuộc nhiều ngành nghề như dệt may, năng lượng, hải sản và kim loại.36 Điều nguy hiểm là dữ liệu truy xuất chuỗi cung ứng độc lập từ nền tảng Exiger cho thấy có tới 36% số lô hàng của mạng lưới các công ty vi phạm UFLPA được vận chuyển thông qua các cơ sở tại Việt Nam.37 Bất kỳ lô hàng nào có liên đới thượng nguồn dù nhỏ nhất đến các thực thể này đều lập tức bị Hải quan Mỹ phong tỏa và tịch thu, khiến hệ thống cung ứng dệt may và năng lượng tái tạo của Việt Nam liên tục rơi vào trạng thái đứt gãy.38

Tòa Bạch Ốc: Cuộc khủng hoảng “Đại Lừa Đảo Chuyển Tải” và Việt Nam (P1)

5.2. Đòn Trừng Phạt Trực Diện Bằng Khoản 338: Cảnh Báo Cho Việt Nam

Để chứng minh sự cứng rắn vô tiền khoáng hậu, chính phủ Hoa Kỳ đã kích hoạt Khoản 338 (Section 338) của Đạo luật Thuế quan 1930 – một công cụ pháp lý đã ngủ quên gần một thế kỷ. Vào ngày 20 tháng 7 năm 2026, Tổng thống Hoa Kỳ đã ký ba sắc lệnh áp dụng mức thuế trừng phạt lên tới 50% đối với khối lượng hóa vật trị giá 20 tỷ Mỹ kim nhập cảng từ Canada, có hiệu lực từ ngày 19 tháng 8 năm 2026.39 Sắc lệnh này nhằm trả đũa các chính sách phân biệt đối xử của Canada đối với mặt hàng sữa, đồ uống có cồn và linh kiện xe hơi của Mỹ.41

Điều đáng sợ nhất của đòn trừng phạt Khoản 338 không nằm ở mức thuế 50%, mà nằm ở tính chất áp đặt vô điều kiện: mọi hóa vật bị liệt kê đều chịu thuế bất chấp việc chúng đã đáp ứng hoàn hảo quy tắc xuất xứ để được miễn thuế theo Hiệp định USMCA.41 Thêm vào đó, Khoản 338 không có thời hạn hết hiệu lực cụ thể, cho phép Tổng thống Mỹ duy trì quyền áp thuế vô thời hạn cho đến khi đạt được mục tiêu chính trị.39 Việc Hoa Kỳ sẵn sàng sử dụng Khoản 338 để tàn phá hệ thống cung ứng của Canada—một đồng minh chiến lược và đối tác ngoại thương thân cận nhất—là một thông điệp đanh thép gửi tới các quốc gia đang phát triển.44 Nếu Việt Nam không giải quyết rốt ráo cuộc khủng hoảng chuyển tải và thâm hụt ngoại thương, việc Hoa Kỳ khai trương Khoản 338 để áp mức thuế 50% lên thương phẩm Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành thảm họa tiếp theo.

Bên cạnh đó, Phúc trình Đặc biệt 301 năm 2026 (Special 301 Report) của USTR đã chính thức nâng mức cảnh báo của Việt Nam lên tình trạng “Quốc gia Ngoại quốc Ưu tiên” (Priority Foreign Country) do các vấn đề liên quan đến bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ, vi phạm bản quyền trực tuyến và hàng giả.45 Đây là mức cảnh báo cao nhất (lần đầu tiên được áp dụng cho một quốc gia sau 13 năm), tạo nền tảng pháp lý hoàn chỉnh để Hoa Kỳ tiến hành điều tra đơn phương và áp thuế đối ứng lên các mặt hàng xuất cảng chủ lực của Việt Nam.45

6. Kết Luận: Lựa Chọn Sinh Tử Giữa Bẫy Trung Chuyển Và Nền Kỹ Nghệ Tự Chủ

Sự ra đời của hồ sơ “The Great Transshipment Scam” cùng các đòn trừng phạt khốc liệt và toàn diện như EO 14411, Đạo luật UFLPA, hay các sắc luật thuế quan Khoản 301 và Khoản 338 của Hoa Kỳ, đã chính thức đặt dấu chấm hết cho kỷ nguyên tăng trưởng dựa trên lề lối gia công, ráp nối bề mặt của nền kinh tế Việt Nam.3 Những con số kim ngạch xuất cảng hàng trăm tỷ Mỹ kim không thể che giấu được thực tại về một nền kinh tế có tỷ lệ giá trị gia tăng nội địa (TiVA) chỉ đạt 48% và phụ thuộc sinh tử vào nguồn linh kiện nhập cảng từ phương Bắc.1

Việc để Việt Nam rơi vào trung tâm Nhóm 2 của Mạng lưới Chuyển tải Bóng tối là một trách nhiệm không thể thoái thác của quá trình thu hút vốn FDI mù quáng, ưu tiên phát triển bề rộng mà bỏ qua tính bền vững của hệ thống cung ứng, cũng như những lỗ hổng trong quản trị thương chánh suốt một thập niên qua.1

Bài học lớn nhất từ “Đại Lừa Đảo Chuyển Tải” là sự nhận thức sòng phẳng về ranh giới cốt lõi của thương mại hoàn vũ: Tăng trưởng không dựa trên “Sự biến cải căn bản” (Substantial Transformation) về kỹ thuật và lao động trí óc là sự tăng trưởng vay mượn và sẽ bị trừng phạt.26 Để tự giải cứu mình khỏi các đòn thuế quan trả đũa có khả năng hủy diệt các hành lang kỹ nghệ, Việt Nam chỉ có một con đường duy nhất. Đó là dứt khoát từ chối các dự án tư bản Trung Cộng mang tính chất “xưởng tuốc nơ vít”, dồn mọi tài nguyên quốc gia để kiến tạo và yểm trợ hệ sinh thái xí nghiệp phụ trợ nội địa, và thiết lập các hệ thống tuân thủ nội bộ (ICP) có năng lực truy xuất sâu đến từng thành phần nguyên liệu.1 Chỉ khi đoạn tuyệt với danh xưng “trạm trung chuyển” của Trung Cộng và chuyển mình thành một trung tâm sản xuất tự chủ, kiên cường, nền kinh tế Việt Nam mới có thể trụ vững và thăng tiến trong kỷ nguyên ngoại thương mới đầy giông bão.

Tòa Bạch Ốc: Cuộc khủng hoảng “Đại Lừa Đảo Chuyển Tải” và Việt Nam (P2)
Bản dịch.

Liên minh vì Dân chủ cho Việt Nam

TÒA BẠCH ỐC CUỘC KHỦNG HOẢNG ĐẠI LỪA ĐẢO CHUYỂN TẢI VÀ VIỆT NAM P3 | TỔ QUỐC TRÊN HẾT

Tham khảo:

  1. “Phân Tích Thương Mại Việt Nam.” Microsoft Word document.
  2. “US Accuses More Than 40 Countries of Helping China Avoid Donald Trump’s Tariffs.” https://www.ft.com/content/5d5ed2dd-8326-4cad-aac3-5816448ceccf?syn-25a6b1a6=1.
  3. “The-Great-Transshipment-Scam.” https://www.whitehouse.gov/wp-content/uploads/2026/08/The-Great-Transshipment-Scam.pdf
  4. “Trump Admin Accuses Over 40 Nations Including India of Helping China Evade Tariffs – What It Means.” https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/trump-admin-accuses-over-40-nations-including-india-of-helping-china-evade-tariffs-what-it-means/articleshow/133245956.cms.
  5. “Report Alleges Tens of Billions Lost to Transshipment.” https://www.plasticstoday.com/legislation-regulations/trump-report-exposes-60b-transshipment-scam-devastating-us-plastics-and-manufacturing-sectors.
  6. “US Accuses Dozens of Countries of Helping China Avoid Trump’s Tariffs.” https://www.aljazeera.com/economy/2026/8/14/us-accuses-dozens-of-countries-of-helping-china-avoid-trumps-tariffs.
  7. “Transshipment Enforcement Intensifies | Alvarez & Marsal | Management Consulting.” https://www.alvarezandmarsal.com/thought-leadership/transshipment-enforcement-intensifies.
  8. “The Great Transshipment Scam – The White House.” https://www.whitehouse.gov/wp-content/uploads/2026/08/The-Great-Transshipment-Scam.pdf.
  9. “A $67 Bn Tariff Trail Leads the US to India Over China Trade. Where’s the Proof?” https://m.economictimes.com/news/economy/foreign-trade/us-china-india-trade-67-billion-tariff-trail-transshipment-gtri-scrutiny-imports-exporters/articleshow/133237809.cms.
  10. “Vietnam’s Export Boom to the U.S.: The Role of Chinese Firms | Fed in Print.” https://fedinprint.org/item/fedgfn/103556.
  11. “The Fed – Vietnam’s Export Boom to the U.S.: The Role of Chinese Firms – Federal Reserve.” https://www.federalreserve.gov/econres/notes/feds-notes/vietnams-export-boom-to-the-u-s-the-role-of-Chinese-firms-20260717.html.
  12. “Import Compliance Boot Camp – Webinar– Session 2: More Basics – Tuttle Law.” https://www.tuttlelaw.com/seminar/2016_summer_series/session2_import_basics.pdf.
  13. “Chống chuyển tải hàng hóa bất hợp pháp: Cần sự chung tay của cơ quan cấp chứng nhận C/O | Thời báo Tài chính Việt Nam.” https://thoibaotaichinhvietnam.vn/chong-chuyen-tai-hang-hoa-bat-hop-phap-can-su-chung-tay-cua-co-quan-cap-chung-nhan-co-56560.html.
  14. “TTWTO VCCI – PVTM – Gỡ vướng chống gian lận xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp.” https://chongbanphagia.vn/go-vuong-chong-gian-lan-xuat-xu-chuyen-tai-bat-hop-phap-n24141.html.
  15. “The New Customs Enforcement Executive Order: What Every Importer of Record Needs to Do Before the Rules Change | Beancount.io.” https://beancount.io/blog/2026/07/27/customs-enforcement-executive-order-importer-of-record-bonds-guide.
  16. “Executive Order 14411 Tightens Rules for Foreign Importers of Record – RSM US.” https://rsmus.com/insights/services/business-tax/executive-order-14411-foreign-importers-record-rules.html.
  17. “Live Updates: Trump Administration Tariffs, Trade Policy Changes, and Impacts on Global Supply Chains – Flexport.” https://www.flexport.com/blog/what-president-trumps-2024-u-s-election-win-means-for-global-trade-and/.
  18. “Customs Crackdown: Preparing for Heightened Enforcement – Morgan Lewis.” https://www.morganlewis.com/pubs/2026/07/customs-crackdown-preparing-for-heightened-enforcement.
  19. “Enforce and Protect Act (EAPA) Statistics – U.S. Customs and Border Protection.” https://www.cbp.gov/trade/eapa/statistics.
  20. “OVERSIGHT OF THE U.S. CUSTOMS AND BORDER PROTECTION AGENCY HEARING COMMITTEE ON FINANCE UNITED STATES SENATE.” https://www.finance.senate.gov/download/oversight-of-the-us-customs-and-border-protection-agency.
  21. “February 25, 2020 The Honorable Wilbur L. Ross, Jr. Secretary of Commerce International Trade Administration Attn: Enforcement a – Decorative Hardwoods Association.” https://www.decorativehardwoods.org/sites/default/files/2020-03/2020-02-25%20PV%20Pets.%20Req.%20for%20Scope%20Inquiry%20%28002%29.pdf.
  22. “Trade Crime | American Moment.” https://americanmoment.org/study-guides/tradecrime/.
  23. “H237605: Country of Origin Marking Requirements of Blended Rum Imported from France – CROSS Ruling – U.S. Customs and Border Protection.” https://rulings.cbp.gov/ruling/H237605.
  24. “Court Addresses ‘Substantial Transformation’ Standard for Country of Origin Under the Trade Agreements Act | Steptoe.” https://www.steptoe.com/en/news-publications/court-addresses-substantial-transformation-standard-for-country-of-origin-under-the-trade-agreements-act.html.
  25. “Energizer Battery, Inc. v. United States, No. 13-00215 (Ct. Int’l Trade 2016) – Justia Law.” https://law.justia.com/cases/federal/appellate-courts/cit/13-00215/13-00215-2016-12-07.html.
  26. “Substantial Transformation Redux – Customs Law.” https://customslaw.blogspot.com/2016/12/substantial-transformation-redux.html.
  27. “What is the Country of Origin? – Braumiller Consulting Group.” https://www.braumillerconsulting.com/what-is-the-country-of-origin/.
  28. “CIT Decision Focuses on State of Substantial Transformation Test | Trade Lawyers.” https://www.barnesrichardson.com/cit-decision-focuses-on-state-of-substantial-transformation-test.
  29. “Slip Op. 20-130 UNITED STATES COURT OF INTERNATIONAL TRADE Before: Leo M. Gordon, Judge Court No. 20-00124 OPINION and ORDER.” https://www.cit.uscourts.gov/sites/cit/files/20-130.pdf.
  30. “Federal Circuit’s Acetris Decision Addresses Rules for Determining TAA Compliance.” https://www.steptoe.com/en/news-publications/federal-circuits-acetris-decision-addresses-rules-for-determining-taa-compliance.html.
  31. “H338116 – CROSS Ruling – U.S. Customs and Border Protection.” https://rulings.cbp.gov/ruling/h338116.
  32. “New Forced Labor Tariffs Imposed on 60 U.S. Trading Partners – Wiley Rein.” https://www.wiley.law/alert-New-Forced-Labor-Tariffs-Imposed-on-60-US-Trading-Partners.
  33. “Section 301 Forced Labor Tariffs on 60 Economies, Effective July 24 (CBP Guidance Available) – GHY International.” https://www.ghy.com/trade-compliance/ustr-section-301-forced-labor-60-economies/.
  34. “Section 301 Investigations: Forced Labor | Sandler, Travis & Rosenberg, P.A.” https://www.strtrade.com/trade-news-resources/tariff-actions-resources/section-301-investigations-forced-labor.
  35. “Actions by the United States in the Investigations under Section 301 of the Trade Act of 1974 of the Acts, Policies, and Practices of 60 Economies Related to the Failure of Each Economy to Impose and Effectively Enforce a Prohibition on the Importation of Goods Produced with Forced Labor – The White House.” https://www.whitehouse.gov/presidential-actions/2026/07/actions-by-the-united-states-in-the-investigations-under-section-301-of-the-trade-act-of-1974-of-the-acts-policies-and-practices-of-60-economies-related-to-the-failure-of-each-economy-to-impose-and/.
  36. “Trade & Customs – KPMG International.” https://kpmg.com/us/en/taxnewsflash/trade-customs.html.
  37. “DHS Adds 37 Entities to Uyghur Forced Labor Prevention Act Entity List – Exiger.” https://www.exiger.com/perspectives/dhs-adds-37-entities-to-uyghur-forced-labor-prevention-act-entity-list/.
  38. “UFLPA and the New Forced-Labor Tariffs: A 2026 Import Compliance Guide – Blog.” https://blog.gettransport.com/logistics-guide/uflpa-forced-labor-import-compliance-2026/.
  39. “Three New Proclamations Tap into Section 338 Authority for Tariffs on Canadian Imports.” https://www.kelleydrye.com/viewpoints/blogs/trade-and-manufacturing-monitor/three-new-proclamations-tap-into-section-338-authority-for-tariffs-on-canadian-imports.
  40. “Trump Administration Imposes Section 338 Tariffs on Certain Imports from Canada.” https://www.thompsonhinesmartrade.com/2026/07/trump-administration-imposes-section-338-tariffs-on-certain-imports-from-canada/.
  41. “U.S. Announces New 50% Tariffs on Many Canadian Products Starting August 19, 2026.” https://www.honigman.com/alert-3458.
  42. “US Proposes Additional 50% Tariffs on Select Canadian Products – Deloitte | tax@hand.” https://www.taxathand.com/article/41646/United-States/2026/US-proposes-additional-50-tariffs-on-select-Canadian-products.
  43. “Three Strikes: New 50% Tariffs to Hit Certain Canadian Goods — and USMCA Won’t Save You – Troutman Pepper Locke.” https://www.troutman.com/insights/three-strikes-new-50-tariffs-to-hit-certain-canadian-goods-and-usmca-wont-save-you/.
  44. “Trump Administration Imposes 50% Tariffs on Certain Canadian Products in First Use of Section 338 | White & Case LLP.” https://www.whitecase.com/insight-alert/trump-administration-imposes-50-tariffs-certain-canadian-products-first-use-section.
  45. “Mỹ nâng cảnh báo sở hữu trí tuệ với Việt Nam: Doanh nghiệp đối diện rủi ro điều tra và thuế quan.” https://baomoi.com/my-nang-canh-bao-so-huu-tri-tue-voi-viet-nam-doanh-nghiep-doi-mat-rui-ro-dieu-tra-va-thue-quan-c55097327.epi.
  46. “Trump nhắm vào gian lận phi thuế quan: Thách thức mở ra cơ hội để Việt Nam chuyển mình trong chuỗi giá trị toàn cầu.” https://nguoiquansat.vn/trump-nham-vao-gian-lan-phi-thue-quan-thach-thuc-mo-ra-co-hoi-de-viet-nam-chuyen-minh-trong-chuoi-gia-tri-toan-cau-213128.html.
  47. “Tổng hợp mức phạt vi phạm trong lĩnh vực hải quan từ 01/7/2026 – LuatVietnam.” https://luatvietnam.vn/hanh-chinh/tong-hop-muc-phat-vi-pham-trong-linh-vuc-hai-quan-tu-01-7-2026-570-109125-article.html.
  48. “Công văn 16491/CHQ-PC 2026 của Cục Hải quan triển khai thực hiện Nghị định 169/2026/NĐ-CP – LuatVietnam.” https://luatvietnam.vn/xuat-nhap-khau/cong-van-16491-chq-pc-2026-cua-cuc-hai-quan-trien-khai-thuc-hien-nghi-dinh-169-2026-nd-cp-435137-d6.html.
  49. “Chỉ thị 09/CT-BCT: tăng cường quản lý nhà nước đối với hoạt động kiểm tra, giám sát xuất xứ hàng hóa trong tình hình mới – VASEP.” https://vasep.com.vn/van-ban/cac-bo-khac/bo-cong-thuong/chi-thi-09-ct-bct-tang-cuong-quan-ly-nha-nuoc-doi-voi-hoat-dong-kiem-tra-giam-sat-xuat-xu-hang-hoa-trong-tinh-hinh-moi-3335.html.
  50. “Nationwide Product Traceability to Take Effect from July 1 | SGGP.” https://en.sggp.org.vn/nationwide-product-traceability-to-take-effect-from-july-1-post127059.html.
  51. “Chặn gian lận xuất xứ, Bộ Công Thương đề nghị quản lý chặt nguyên liệu sản xuất hàng xuất khẩu.” https://congthuong.vn/chan-gian-lan-xuat-xu-bo-cong-thuong-de-nghi-quan-ly-chat-nguyen-lieu-san-xuat-hang-xuat-khau-382528.html.
  52. “Phối hợp chặt chẽ với Hải quan Hoa Kỳ trong chống gian lận xuất xứ – Cẩm nang XNK.” https://camnangxnk-logistics.net/phoi-hop-chat-che-voi-hai-quan-hoa-ky-trong-chong-gian-lan-xuat-xu/.
  53. “Industry News & Intel – United States Fashion Industry Association – USFIA.” https://www.usfashionindustry.com/news/industry-news-intel.

ĐỌC THÊM

AVRNC: Phản Đối Tổng Bí Thư Kiêm Chủ Tịch Nhà Nước CSVN Tô Lâm Đến Úc Châu

Tường trình thu chi: Lễ Giỗ Tri Ân Trưng Nữ Vương 9/3/25.

Tạm giữ 8 người Việt giúp hai nghi phạm gây án nổ súng ở TPHCM bỏ trốn