Thursday, April 23, 2026

Nhân Quyền

The Vietnamese Newspaper

Mỹ Sa Thải Bộ Trưởng Hải Quân và Bổ Nhiệm Thứ Trưởng Gốc Việt Hùng Cao Tạm Quyền


24/4/26: Hôm nay sau khi Iran bắt 2 tàu trong Eo biển Hormuz và chống lại các kế hoạch của Tổng thống Trump bủa vây các cảng biển và hải phận Iran, Bộ Quốc Phòng Hoa Kỳ đã lập tức sa thải Bộ trưởng Hải Quân John C. Phelan là một thương nhân tài trợ cho chiến dịch tranh cử của Donald Trump nên được Trump bổ nhiệm làm Bộ Trưởng Hải Quân Hoa Kỳ.

Ông Hùng Cao, nhân vật số hai của Bộ Hải Quân và là cựu Hải Quân đại tá Hoa Kỳ, vừa trở thành quyền bộ trưởng Hải Quân sau khi ông John C. Phelan bất ngờ từ chức bộ trưởng của quân chủng này.
Ông Hùng Cao phát biểu trong một cuộc vận động tranh cử của ông Donald Trump tại Trung tâm Civic Salem ở thành phố Salem, Virginia, ngày 2/11/2024. Hình Getty

Ngũ Giác Đài hôm nay Thứ Tư 24/4 công bố việc sa thải John C. Phelan có hiệu lực tức khắc nhưng không cho biết lý do; đồng thời bổ nhiệm Thứ Trưởng Hải Quân là cựu Đại tá Hải quân người Mỹ gốc Việt là Hùng Cao làm quyền Bộ Trưởng Hải Quân Hoa Kỳ kể từ hôm nay.

Ứng viên của Tổng thống Donald Trump được chọn để điều hành Hải quân đã rời chức “có hiệu lực ngay lập tức” trong bối cảnh lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ trở thành vấn đề then chốt trong cuộc chiến và Iran ngày càng gia tăng các hành động hung hăng trên biển, bao gồm việc bắt giữ hai tàu vào thứ Tư hôm nay 22/4.

Người phát ngôn Ngũ Giác Đài Sean Parnell đã thông báo việc Bộ trưởng John C. Phelan rời chức vào chiều thứ Tư nhưng không nêu rõ lý do. Việc cựu nhà tài trợ chiến dịch của ông Trump rời đi diễn ra trong bối cảnh Iran siết chặt kiểm soát eo biển Hormuz, trong khi ông Trump tuyên bố sẽ không dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng của Iran.

Ông Hùng Cao phát biểu tại Đại Hội Toàn Quốc Đảng Cộng Hòa ở Milwaukee, Wisconsin, ngày 16 Tháng Bảy, 2024. Hình AFP/Getty

Một lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran vẫn còn hiệu lực sau khi ông Trump gia hạn thời gian tạm ngừng giao tranh. Tuy nhiên, căng thẳng trên biển vẫn ở mức cao. Iran coi lệnh phong tỏa hải quân là hành động chiến tranh và đã phát tín hiệu trì hoãn các cuộc đàm phán hòa bình tiếp theo. Tổng thống Trump cho biết ông đang chờ Cộng hòa Hồi giáo đưa ra một “đề xuất thống nhất” cho hòa bình.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã bắt giữ hai tàu với cáo buộc vi phạm hàng hải và hộ tống chúng về bờ biển Iran, theo hãng tin bán chính thức Tasnim. Đây là những tàu đầu tiên bị bắt giữ kể từ khi cuộc chiến Mỹ–Israel chống Iran bắt đầu vào ngày 28 tháng 2.

Trong khi bế tắc ngoại giao kéo dài, lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz vẫn thấp hơn đáng kể so với mức trung bình. Tuyến hàng hải quan trọng ngoài khơi Iran này đã trở thành điểm nóng của cuộc chiến. Iran đã đóng cửa tuyến đường này sau khi bị tấn công, khiến giá nhiên liệu toàn cầu tăng cao. Theo AAA, giá xăng trung bình vào sáng thứ Tư 24/4 là hơn 4 USD mỗi gallon.

Ông John Phelan, bộ trưởng Hải Quân, phát biểu tại Reindustrialize Conference ở Detroit, Michigan, hôm 16 Tháng Bảy, 2025. Hình Getty

Bộ Hải quân Hoa Kỳ John C. Phelan, một doanh nhân được Tổng thống Trump chọn để phụ trách nhánh này, “đã rời khỏi chính quyền, có hiệu lực ngay lập tức,” Ngũ Giác Đài cho biết vào chiều thứ Tư.

Phelan chưa từng phục vụ trong quân đội và được chọn cho vị trí này sau khi là một nhà tài trợ cho chiến dịch tranh cử của Trump. Việc ông từ chức diễn ra trong bối cảnh Trump tuyên bố ông sẽ không dừng lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với Iran.

“Thay mặt Bộ trưởng Chiến tranh và Thứ trưởng Bộ Chiến tranh, chúng tôi cảm ơn Bộ trưởng Phelan vì sự phục vụ của ông đối với Bộ và Hải quân Hoa Kỳ,” người phát ngôn Ngũ Giác Đài Sean Parnell cho biết trong một tuyên bố. “Chúng tôi chúc ông mọi điều tốt đẹp trong các dự định tương lai.”

Thứ trưởng Hung Cao sẽ thay thế Phelan, Ngũ Giác Đài cho biết.

Ông Trump và ông Hùng Cao (thứ hai từ trái qua) tại nhà hàng Trường Tiền trong trung tâm thương mại Eden Center tại bang Virginia vào ngày 26/8/2024. Hình Getty

Hồ sơ Hải quân tiết lộ gì về người được chọn mới dẫn dắt lực lượng hải quân Mỹ 

Đại tác Hùng Cao, người Mỹ gốc Việt, hiện là Thứ trưởng Bộ Hải Quân Hoa Kỳ,  vừa được bổ nhiệm  thay thế Phelan làm quyền Bộ trưởng Hải quân. Hùng Cao là một cựu chiến binh được trao nhiều huân chương và từng là ứng cử viên Đảng Cộng hòa cho Thượng viện Hoa Kỳ tại Virginia.

Theo hồ sơ quân ngũ do USA TODAY thu thập trong thời gian Hùng Cao tranh cử Thượng viện, ông đã được trao Huân chương Sao Đồng (Bronze Star) và từng được triển khai tới Afghanistan và Iraq. Huân chương Sao Đồng được trao cho các thủy thủ có thành tích “anh dũng hoặc công trạng xuất sắc”.

Hồ sơ phục vụ của Hùng Cao không ghi nhận Huân chương Purple Heart (Trái Tim Tím) — phần thưởng dành cho quân nhân bị thương do “trực tiếp hoặc gián tiếp từ hành động của kẻ thù” cần điều trị y tế — dù trong chiến dịch tranh cử, Hùng Cao nhiều lần nói rằng ông bị tàn tật sau khi bị “thổi bay” trong chiến đấu và cho biết có sẹo từ thời phục vụ quân đội.

Thứ trưởng Hải quân Hùng Cao (trái, hàng ghế đầu) ngồi cạnh Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth (giữa) trong cuộc hội đàm giữa Bộ Quốc phòng Việt Nam và Bộ Quốc phòng Mỹ ở Hà Nội vào tháng 11/2025. Hình Bộ QPVN

Hồ sơ cũng không cho thấy ông nhận Navy Combat Action Ribbon, một huân chương yêu cầu thủy thủ phải “thực hiện nhiệm vụ trong điều kiện bị hỏa lực đối phương và trực tiếp tham gia chiến đấu trên bộ hoặc trên biển”.

Tại thời điểm đó, Hùng Cao từ chối trả lời các câu hỏi cụ thể về quá trình phục vụ quân sự của mình. Ông chưa từng tuyên bố mình được trao Purple Heart hay Combat Action Ribbon của Hải quân.

Hải quân xác định ông là “sĩ quan xử lý bom mìn/chuyên gia lặn thuộc lực lượng đặc nhiệm”. Ông nghỉ hưu với cấp bậc đại tá vào năm 2021. (T/H, CLT)